AANGVANDE NAUTILUS POMPILlüS L. 7 



pen, welke tot nog toe onderzocht waren. liet verschil vertoont zich althans 

 niet in het aantal der voelerdragende slippen; maar het schijnt daarentegen, 

 dat hierin eenig verschil, dat van het geslacht onafhankelijk is, kan plaats 

 hebben. Oweiv telde althans builen de kap negentien slippen aan weers- 

 zijde, bij het voorwerp, dat door hem onderzocht word *). Achttien schijnt 

 hier echter het normaal getal te zijn, dat ik zoo wel bij mannelijke als vrou- 

 welijke voorwerpen waarnam en 't geen ook Valencienives bij zijn voorwerp 

 vond -f). Het komt mij overigens niet onwaarschijnlijk voor, dat er in de ge- 

 daante der kap een sexueel verschil bestaat, en dat zij, bij dezelfde gemid- 

 delde lengte, omtrent '2 centimeters smaller is bij vrouwelijke voorwerpen. 

 Daarmede is ook een verschil in de gedaante der schaal verbonden; bij man- 

 nelijke voorwerpen is zij aan de opening breeder en boller, meer zijdelings 

 zamengedrukt bij vrouwelijke dieren. Ook is de rand der opening van de 

 schaal bij het mannelijke dier, zoo het mij voorkomt, sterker gegolfd, bij het 

 vrouwelijke meer gelijk. 



Deze onderscheidingen zijn echter van geringe beteekenis in vergelijking van 

 hetgeen ons het onderzoek der meer inwendig geplaatste slippen aanbiedt, die 

 Oaves processus lahiales noemt. Wanneer wij bij den Naulilus, van welk 

 geslacht hij ook zijn moge, de dikte der kap in het midden doorsneden heb- 

 ben, en nu de uitwendige slippen naar weerszijde van elkander verwijderen, 

 dan zien wij, dat de gladde binnenhuid, die de geheele, door deze slippen en 

 de kap gevormde scheede inwendig bedekt, eene huidplooi afgeeft, waaraan zich 

 vleezige verdikkingen aanhechten. Deze zijn in slippen verdeeld, welke kokers 

 vormen, waardoor retractile voelers, gelijk aan de buitenste, maar kleiner dan deze, 

 worden ingesloten. Beschouwen wij nu deze inrigting in de eerste plaats bij 

 mannelijke voorwerpen eenigzins nader §). De huidplooi, waarvan wij spraken, 

 hecht zich hier naar onder toe met een vrijen rand aan de binnenzijde van 

 den uitwendigen kring van tasters; de randen van inhechting van de linker- 



*) Memoir on the Nautilus p. 13. 



f) Wanneer ik vroeger heb opgegeven, Trans, of the Zool. Soc. IV. 1 p. 2 1, dat ValeNCIENNes 

 er slechts zeventien telde, moet ik zulks thans als eene dualing herroepen. Mijn missing ontstond 

 daaruit, dat ik niet had bedacht, dat Valenciennes de aan den buitenrand der kap liggende eerste 

 slip als een deel der kap beschouwde, die dus bij hem aan weerszijde twee voclcrtjcs doorlaat. Ik 

 vermoed, dat het op dezelfde wijze verklaard moet wordi'n, wanneer W. Vrolik ook van zeventien 

 groote tasters aan weerszijde spreekt, TijdschriJ't uitgegeven door de Eerste Klasse van het Koninkl. 

 Ncderl. Instituut II. bl. 323. 



§) Vergel. PI. l en hare verklaring. 



