AANGAANDE NAUTILUS POMPILIUS L. 9 



eene eironde, aan de bovenvlakte bolle, aan de onderzijde platte gedaante, 

 en ligt als een klein kussen onder en achter het tongbeen en tegen de on- 

 dervlakte van den aanvang van den slokdarm. Opent men de huidplooi, waarin 

 het besloten ligt, dan ziet men, dat het orgaan uit twee zijdelingsche deelen 

 bestaat, van een boonvormige gedaante, die van voren met eenen bollen rand 

 naar elkander gekeerd zijn. Deze Iwee randen zijn door 7 of meer inker- 

 vingen *), van twee tot drie m. m. diep, in platte, viervlakkige, naar binnen 

 toe smaller wordende slijipen verdeeld. Als men door eene overlangsclie snede 

 de twee zijdelingsche deelen van elkander scheidt, dan ziet men in elk dezer 

 deelen nog nagenoeg veertien, zeer dunne plaatjes, die schuins naar den bin- 

 nenrand en naar beneden loopen; het buitenste dezer plaatjes ligt tegen een 

 kolfvormig, glad deel, dat naar beneden toe broeder wordt. Aan de buitenzijde 

 van dit deel ligt eene kleine holle tusschen den vrij dikken buitenwand, die 

 door dwarse, losse vezels gevormd wordt. 



Vergelijken wij nu deze inrigting met die, welke bij de vrouwelijke voor- 

 werpen van Nautilus voorkomt (vergel. PI. V). llicr zijn aan weerszijde twee 

 lappen, die in vingervormigc slippen verdeeld zijn •{•). Het bovenste paar is 

 breeder, en draagt gewoonlijk ol' bijkans altijd twaalf voelertjes §). De huidplooi, 

 die deze lappen aan de onderzijde met de buitenste groote taster-slippen vereenigt, 

 is door eene menigte fijnvliezige blaadjes bedekt, die in twee groepen ge- 

 scheiden zijn**). Het onderste paar ligt binnen den kring van het bovenste 

 paar en onmiddellijk tegen de vleezige massa, die de kaken omgeeft. Deze 

 onderste lappen zijn smaller ; zij ontslaan met een steelvormig deel, dat naar 

 voren toe in een breeder, hnndvormig deel overgaat, en terzijde tegen de 

 vleezige mondmassa opklimt. Ik vond hier zestien voelertjes aan de regier-. 



*) In liet in 1847 door mij onderzoclit voorwerp vond ik tien of elf vnn deze letragonale slippen. 

 TransMt. o/ (hc zool. Soc. IV. ]. p. 27. PI. 8. fig. <J. 



t) « Four processes, wliich may bc lermed labial" Owen, Hfem. on the Nautilus, p. 14. Va- 

 LENciENNES, die eene vrij gedwongenc analogie met de armen der dibrancliiata tracht voor te staan, 

 noemt deze deelen bras internes. 



§) Hier vonden Owen en W. Vbolik twaalf tcntacula, waarmede ook mijne waarnemingen stenla 

 overeenkwamen; Vale.n'piennes vond dertien tenlacula, t. a. p. p. 274. 



••) Daar dit deel door Owen en Valenciennes niet behoorlijk is afgebeeld, meenden wij daarvan 

 eene figuur bij onze tegenwoordige Verhandeling te moeten voegen. (Zie onze laatste plaat, fig. 4 |3 ) 



30 



«IS- E.N ISATLL'nK. VEHII. |iE« KO.M.NKI.. AKAÜEMIE. DEEL III. * 



