12 BIJDRAGEN TOT DE ONTLEEDKUNDIGE KENNIS 



In den mantel, om iets van het tweede hoofddeel des ligchaams (bl. 5) 

 hier bij te voegen, ontbreken de twee uitpuilingen, die aan het onderste ge- 

 deelte van dit deel bij het vrouwelijke dier aanwezig zijn*). Het klierachtig, 

 uit vele platen zamengesteld deel, dat bij den vrouwelijken Nautilus daar 

 ter plaatse aan de binnenzijde van den mantel gehecht is, ontbreekt bij den 

 mannelijken Nautilus, waardoor dus Owen's meening bevestigd wordt, die 

 dit deel in verband met de voortplantingswerktuigcn beschouwde, en daar- 

 aan de afscheiding van een omkleedsel der eijeren toeschreef f). Verder 

 kwam het mij voor, dat de mantel bij den mannelijken Nautilus korter is en 

 de oogen bijkans onbedekt laat, terwijl de rand van den mantel bij de vrou- 

 welijke voorwerpen over het midden van de voorvlakte der gestoelde oogbollen 

 heenloopt. 



II. 



MANNELIJKE VOORTPLANTINGSWERKTUIGEIT YAH DEN NAUTILUS. 



Wanneer wij, na den mantel teruggeslagen of weggesneden te hebben, den 

 Nautilus aan de onderzijde beschouwen, dan vinden wij bij dit dier cene ruimte 

 of holte, die van de ingewandsholte afgescheiden is en de vier kieuwen beval. 

 De plaatsing der in dezen kicmznk ziglbare deelen komt bij den mannelijken 

 Nautilus over 't geheel mot dien dor gelijksoortige doelen bij hot vrouwelijk dier 

 overeen. De roede ligt echter niet of naauwelijks aan onze linkerhand, gelijk 

 de opening van den eijerleidor of de vulva bij het wijfje §), maar bijkans ge- 

 heel in de nicdiane lijn, tusschen den anus en den Irochter. Deze roede is 

 van eene stomp-kegelvormige gedaante; aan de rugvlakte is zij bijkans tot aan 



*) OwEN ilemoir p. 9, PI. I e. PI. II f. 1 e. ; vergelijk mijne afbeeldingen, Transact. nj' the 

 zool Soc. IV. 1. PI. 5 b. PI. 6, fig. i h. h. 



t) » -^ glandular apparalus , whkli, if nat pcculiar io, is in all probabilUij more strongli/ 



devclnped i/i the femate Ihan in l/ie male Nautilus Pompilius," p. 9. Zie verder de beschrijving vnn 

 dit deel, ald. p. ii. 



§) Dat is aan de regterzijde van het dier, 'iwelk in deze ligging den rug van ons afkeert. Zie 

 mijne afb. Transact. of the zool. Soc. I. I. PI. 7. fig. 4. 



