AANGAANDE NAUTILUS POMPILIUS L. 13 



het uiteinde vastgegroeid aan de huid, welke tusschen twee groote spierko- 

 lonimen (de groote schaalspieren) is uitgespannen, en waardoor de ingewands- 

 holte van den kieuwzak wordt afgescheiden. Aan onze linkerhand, dus — daar 

 wij het dier hier van de onderzijde zien — aan de regterzijde van het dier, 

 onderscheidt men, tusschen den anus en de eerste kieuw, aan den grond van 

 den penis, eene holvormige uilpuiling, welke door eene daaronder liggende hlaas 

 (den spermophoren-zak) veroorzaakt wordt. (PI. H, fig. YIII, PI. IV, fig. XIII.) 

 Beschouwen wij echter, vóórdat wij deze uitwendige deelen verder nagaan, de 

 inwendige organen der voortplanting. Zij heslaan hoofdzakelijk uit twee kfieren, 

 heide van eene aanzienlijke grootte. (PI. III, fig. X, XI. PI. IV, XII). Wanneer 

 wij den zak, die de ingewanden hevat, van de rugzijde openen, dan vinden wij in 

 het achtereinde van dien zak, links van de spiermaag, de grootste dezer twee klie- 

 ren, die echter vooreen groot gedeelte door de lohben van de lever en aan de reg- 

 terzijde ook eenigermate door de maag bedekt is. (PI. III, fig. IX, 6.) Deze klier, 

 welke, naar de analogie van de overige cephalopoden, voor den zaadbal [testis) 

 moet gehouden worden *), is in een dun, wit vlies ingesloten, gelijk ook de overige 

 ingewanden door een dergelijk omkleedsel alle afzonderlijk ingesloten zijn -f). 

 Deze klier heeft eene lengte van omstreeks 7 centimeters en is op haar breedst 

 gedeelte 4 centimeters breed; zij overtreft alle ovsrige ingewanden, de groote 

 lever alleen uitgezonderd, in omvang en reikt met haren voorrand tot aan het 

 hart, alzoo bijkans de geheele lengte van den zak der ingewanden innemende. 

 Zij heeft eene platte, eivormige gedaante, en is aan de linker- of buitenzijde 

 door ecnen, vooral van hoven bolvormig uitpuilenden rand omschreven. Hoeft 

 men het dunne, maar sterke beklcedsel van dit deel weggenomen, dan vertoont 

 zich de zaadhal van eene bruinachtig gele kleur, en men ziet, dat hij in eene 

 onderste en bovenste helft, en, door schuins loopendc dwarsgroevcn, in eenige, 

 los vereenigde lobhen verdeeld is. Hij is uit eene menigte acini zamenge- 

 stold, die zich op de oppervlakte met hunne hlimie uiteinden als witte vlekken 



•) Op dezelfde plaats, waar bij den mannelijken Nautilus de IcUis ligt, is bij het vrouwelijki» ditr 

 het ovurium geplaatst. OwEN zegt wel, dat de spiermaag ia den bodem van den ingcwands-zak links 

 en de eijerslok rcgts geplaatst is {Mcmoi'r on the pearly Nautilus, p. 20, § 4), maar dit is alleen 

 betrekkelijk op de ligging, waarin hot dier door hem onderzocht en afgebeeld werd (PI. 5), name- 

 lijk op den rug liggend en van de buikzijde gezien. 



t) Het mikroskoop doet in dit vlies fijne, in de lengte loopendc vezels en eenige, min talrijke, 

 kruisende draden, benevens verspreide korrels of kernen opmerken. 



