16 



BIJDRAGE TOT DE ONTLEEDKUNDIGE KENiMS 



kliefde oppervlakte bespeurt men eenige ronde gaatjes, die doorgesneden bloed- 

 vaatjes scliijnen te zijn. Aan het einde van den penis vertoont zich het uit- 

 einde van de urelhra seminalis als eene dwarse opening, door eenen dikken 

 rand omgeven, die door inkervingen in eenige knobbels verdeeld wordt; aan 

 de naar onderen gekeerde vlakte zijn vooral twee dergelijke knobbels duidelijk 

 te onderscheiden. 



In een door mij onderzocht voorwerp, dat in het tijdperk van geslachts- 

 orgasmus gestorven was, zag ik den spermopliorcnzak, door zijnen inhoud sterk 

 gespannen, de geheele ruimte tusschen den anus en den grond dor roede, 

 naast de voorste regterkieuw innemen, terwijl een spermophoor den penis op- 

 vulde en ten deele uit zijne opening te voorschijn kwam. 



De door mij bij Nautilus gevonden deelen vertoonen over 't geheel den- 

 zelfden typus, dien wij in de mannelijke geslachtsdeelen der twcekieuwige 

 cephalopoden opmerken. Het kanaal, dat wij als vas defercns hebben aange- 

 duid, komt in zijn bovenste wijdere, met dikke wanden voorziene gedeelte 

 met het deel overeen, dal Cuviek bij Octopus als vcsicula seminalis aanwijst. 

 Het blaasje, waarin deze buis uitkomt, kan met het deel worden vergeleken, 

 dat deze beroemde onlleedkundige en anderen na hem als ;)ros/fl<a beschouwen, 

 hoezeer het met meer regt voor eene vcsicula seminalis kan worden gehouden. 

 Het klierwcefsel, dat het vas defcrens omgeeft en bedekt, schijnt bij de overige 

 cephalopoden te ontbreken. Door de kleinheid van de spermophoren-zak on 

 eenige andere bijzonderheden nadert Octopus, meer dan Sepia en Loligo, 

 tot den Nautilus; ook in de spcrmophoren is eene naauwcre verwantschap 

 van den Nautilus met Octopus, dan met de tienarmige cephalopoden op te 

 merken. 



In het boveneinde van de afvoerende buis (dat deel 't welk aan de vcsi- 

 cula spermatica der schrijvers beantwoordt) vond ik reeds onvolkomene, nog 

 zeer weeke spermophorcn; zij waren meer ontwikkeld in de kleine blaas, waarin 

 die buis uitkomt; maar eene meerdere vastheid en eene bepaalde kronkeling in 

 spiraalswijzc windingen verkrijgen zij eerst in den zak, waarin zij zich onder 

 den penis verzamelen. 



Uit dezen Ncedliamschon zak, die ongetwijfeld contractiel is, worden de 

 spermopboren in het kanaal van den penis en van daar in den kiemzak ge- 

 bragt. Daaruit geraken zij, hetzij door den trechter, hetzij langs den vrijen 

 rand van den mantel, naar boven tot de onderscheidene deelen, die als voc- 

 lerdragende slippen den spierachtigen bol van den mond omgeven. 



