AANGAANDE NAUTILUS POMPILIüS L. 17 



Dat aldaar de spermophorcn, voor dat zij uit de opening van de schaal 

 uitgaan, om in de schaal van eenon vrouwelijkcn Nautilus te geraken, eenigen 

 tijd vertoeven, is mij ten stelligste gehlekou. In drie voorwerpen heb ik ze 

 daar aangetroiren en in alle op dezelfde plaats, (zie PI. II, fig. III, x). Het was 

 namelijk aan de rugzijde, onder de kap, en wel tusschen de twee kleinere, eerste 

 voelertjes van de beide proccssus labütles, terwijl die van de linkerzijde ze als 

 twee vingers omgaven, en er oene holte aan den grond van den regier voelerdra- 

 genden lap, door eone, het spermophoor omsluitende blaas als was ingedrukt. 

 WanI de spcrinophorcn liggen hier niet onhedehl ; integendeel zijn zij ingesloten in 

 een rond, bruin blaasje, dat nagenoeg 18 millimeters lang en 15m. m. breed 

 is, en waarvan de wanden, uil drie of vier, op elkander liggende, structuurlooze 

 vliezen bestaan. 



Ik houde deze omhulling van het spermophoor voor eene der opmerkelijkste 

 bijzonderheden, welke het onderzoek van den mannelijken Nautilus mij heeft doen 

 kennen, liet insluiten der spermophorcn in dit blaasje moet noodwendig hebben 

 plaats gehad, nadat zij door den penis zijn heengegaan. Al had ik niet, gelijk 

 ik boven (hl. 1(5) vermeldde, spermophorcn in het kanaal van den penis werkelijk 

 aangetrofl'en, die nog niet in dergelijk blaasje waren ingesloten, dan zou toch de 

 aanzienlijke grootte der blaas in strijd zijn met de mogelijkheid van eenen door- 

 gang door dat kanaal. De vliezen dezer blaas worden dus builen de holte der 

 ingewanden afgescheiden. Waar en door welke declen geschiedt deze afscheiding? 

 Op deze vraag kan ik slechts door gissing antwoorden. In den kicuwzak ziet 

 men niets, 't geen die afscheiding zou kunnen bewerken. Maar aan het andere 

 hoofddeel van het ligchaam zijn twee organen, die hier in aanmerking kunnen 

 komen. Men zou vooreerst kunnen meenen, dat de vele plooijen van het, achter 

 de onderkaak onder den slokdarm liggende orgaan, (hl. 8, U. PI. II. lig. VI , y, 

 fig. VII.) tot afscheiding dienen. In do tweede plaats moet hier de ronde klicr- 

 achlige schijf in aanmerking komen, die op de buiteiivlakte van den spadix 

 ligt. Terwijl het onzeker is of het eerslgenocmde deel eene sccernercnde 

 verrigting uitoefent, kan omtrent zulk eene verrigting bij het tweede gecnc 

 Iwijfeiing beslaan. Daaruit volgt echter nici, dal de afscheiding, die in ge- 

 melde schijf plaats lieofl, juist lot vorming van hel blaasje, dat de spermo- 

 phorcn insluit, dienen moet. Was het mij gelukt, in een vooiwerp spermo- 

 phorcn op den weg van den kicuwzak naar de rugzijde van Im'1 dii'r aan Ic 

 Ireiïcn, dan zonde deze zaak voor eene nadere hesli.ssing vatbaar zijn. 



Ik ben niet in slaat op te helderen, hoe hel blaasje met spermophnren later 



■■',7 



WIS- E.N NATfUUK, VEIUI. iJKIl KO.MMit.. AKAÜEMIE. DF.EI, III. 



