18 BIJDRAGEiV TOT DE ONTLEEDKUNDIGE KENNIS 



buiten de schaal van het niannehjkc dier wordt uitgeworpen. Eene wezent- 

 lijke paring kan er niet plaats hebben; niet alleen is de penis daartoe te 

 diep in den mantel gelegen en Ie kort, maar daarenboven toont de onihulling 

 der spermophoren, dat de uitwerping van het sperma door don penis reeds 

 eenigen tijd de bevruchting voorafgaat. Ik geloot' mij niet te vergissen, wan- 

 neer ik in de omsluiting van de spermophoren een middel zie om het sperma 

 eenigen tijd te bewaren en tegen de werking van het zeewater te bescher- 

 men, tot dat het op de plaats zijner bestemming, den kieuwzak van den 

 vrouwelijken Nautilus, gekomen is. 



Wij willen ten slotte nog iets over de structuur der sperma tophorcn *) of sper- 

 mophoren mededeelen, vooi' zoo ver deze bij voorwerpen, die lang in wijngeest 

 bewaard werden, kon worden onderzocht. Het is bekend, dat het sperma der 

 cephalopoden in zonderlinge, vrij groote ligchaampjes is ingesloten, welke 

 onze SwAMMERDAM h\'] Scpid officiiialis het eerst beschreef als «witte en teere 

 pennekens, die zich in water bewegen en openbarsten" "l-), en welke Needhasi 

 bij Loliijo nader naspoorde, waardoor zij ook later den naam van corpora Necd- 

 hammiana veikregen hebben. Ik vond in het boven beschrevene blaasje, dat 

 onder de kap lag, altijd slechts één enkel spermophoor, en durf niet aanne- 

 men, dat het er twee zou kunnen bevatten. Dit spermophoor namelijk is van 

 eene buitengewone lengte, en ligt in het blaasje in vele kronkelingen op- 

 gerold, gelijk de spermophoren ook reeds in de vesicula seminalis gekron- 

 keld zijn. Het is mij gelukt er een te ontrollen, echter niet zonder dat 

 eenige stukken afbraken, en ik kon daardoor de lengte op ruim '27 centi- 

 meters bepalen. Dr. Boogaard bepaalt de lengte van een ander, door hem 

 gemeten spermophoor zelfs op 54 centimeters- Deze aanzienlijke lengte is 

 niet geheel zonder voorbeeld bij de overige cephalopoden; Milne Edwards 

 vond de spermophoren bij Oclopus vnlgaris 8 centimeters lang §) en H. Leic- 

 KART vond i)ij Oclopiis Carcnuc het spermophoor lirie voet lang [Zooloyiscltc 

 Untersuchungen, Drillcs Ilcfl, Giessen 1854, 4'. S. 98. Not. 2.). Het sper- 

 mophoor van den Nautilus is een rolrond buisje, niet overal even dik, ge- 

 middeld ^ m.m.; aan de beide einden loopt het smal uil. Het meest smalle 



*) DüVERXOï verandert ilczen noam in dien vnn spermnpheren ; met eene geringe wijziging, vol- 

 gens de aanmerking vnn cenen beroemden Hellenist, schrijven wij liever spermophoren. 



t) Biblia nalurae, p. S9ü. 



§) Annalcs des Sc. nat., sec. Série, Tom. XVIII, 1S42. Zool. p. 339. PI. 14. Hg. 1. 



