AANGAANDE NAUTILUS POMPILIüS L. 19 



eind vertoont eene kleine ombuiging onder een scherpen lioeli; dit omgebo- 

 gen en dunne deel is omtrent 3 m. m. lang. Do spits eindelijk biedt in 

 een voorwerp nog een mikroskopisch aanhangsel aan, dat in twee slipjes ge- 

 splitst scheen te zijn, en onder eenen rcglen hoek van hot vroeger genoemde, 

 dunne deel afcinar. 



De kleur van het spermophoor, zoo als dat buiten den penis voorkomt, is 

 bruingeel. Binnen in de holte van het spermophoor ligt een bandvormige, met 

 het bloote oog reeds zigtbare, draad van nagenoeg ^V m. m. breedte. Deze 

 draad is plat en in diglc kringen spiraalswijzo gebogen, even als de spiraal- 

 band in de luchtbuizen der insekten. Hij bestaat groolendcols uit spermato- 

 zoiden, die met hunne haarvormige uiteinden op den, in "t midden liggenden, 

 strucliiurloozen draad gehecht zijn *). Voor het overige verwijze ik mijne le- 

 zers naar de zorgvuldige, achter deze verhandeling gevoegde nasporingen van 

 Dr. Boogaard, en laat mijne, niet volledige aanteekeningcn liever achterwege, 

 dan dat zij bij den lezer door verschillende opvatting misschien tot eene on- 

 zekere meening en tot verwarring aanleiding zouden geven. 



De structuur der corpora Ncedhammiana bij den inktvisch {Sepia oflici- 

 nalis) is naauwkeurig nagegaan door C. G. Carus, die echter zijne beschrij- 

 ving heeft ingerigt onder den indruk eener verkeerde voorstelling, als had 

 hij hier een dierlijk wezen, een' parasitischen diervorm voor zich f). Mis- 

 schien kan men met hetgeen hij als voormaag en maag zijner Nccdhamia cx- 

 pulsoria beschrijft, de deelen in het dunne uiteinde van het spermophoor van 

 den Nautilus vergelijken. Na deze beschrijving hebben wij van Peters eu 

 MiLNE Edwards §) en van den, lot zijnen dood toe onvernioeiden Diver- 

 NOY **) uitmuntende en uitvoerige waarnemiiigpn over de spermophoren bij 

 onderscheidene cephalopoden ontvangen. Bij den niet verschcn toestand der 



*) Hetgeen ik vroeger als platte, langwerpig eironde, mikroskopisclie ligcliaiiicn, die aan don draad 

 hingen, besclireef (Tijdsclir. vuii de Ecrslc 1:1. van hei Koiiiiil.l. ycilirl. Insidmtl. I. bl. 72), beschouw 

 ik thans als afgescheurde vezels van den spiraalband. 



t) Nccdhamia cxpidsuria Sepiae o/ficinalis. Bcschrieben vnd ahgcbildcl von Dr. C. G. Cauls. 

 Act. Acad. Leop. Carol. vol. XIX. P. 1. 1S29. 



i) Door l.iatstgenoemden medegedeeld in Ann. des Sc. nul. 1. 1. p. 331 — ^17. 



••) Mem. de t'Acad. des .Scierice.t, XXIII, 1850. Afzonderlijk afgedrukt onder den titel Vi.n Fiwj- 

 ments sur les organes de géneratinn de divers animaux, p. 111—114, wiinr men ook een volledig 

 historisch overzigt over dit onderwerp aantreft, waarmede men knn vergelijken dat, hetwelk voor 

 verscheidene jaren door F. S. Leuckaut werd gegeven in zijne Zoologische llriirhslüclce, II. Stutt- 



;J7* 



