C O IM M E l^ T A T I O C II E M I G A. ' i.g 



calorici liberi aut tempcratunie , quam acr habcat; quo major iiimirum est temperatura 

 Atmosphaerae, eo major aquae vaporosae cnpia in ea solvitur. Quod si examiii:-s Atmos- 

 phaeram die aestatis calidissimo, hujusque ti.mp^raturam minuas, quocnnque m.dio volue- 

 ris, nubcculae instar aqueas particulas stillatas vidcbis; quid ros ahud quam aqua calore 

 diurno cxcepta, frigefacto aere e.xpulsa ? 



Itaque quum aeris teraperatura non semper sit eadem , eandem aquae copiam aer solu- 

 tam tcnere non semper potest: attamcn aquae proportio in Atmosphaera Chcmico sensu 

 emnino et potest et debet dici constans ; cuivis enim Atmosphaerae tcmperaturae sua est 

 et dctcrminata aquae solutae copia: in quasvis enim Chemicas solutiones multum valet 

 calorici vis at<iiie tfficacia; nitras potassae in aqua frigi.ia minori copia solvitur, quam ia 

 calida, utraque tamen Chemica solutio; habica igitur ratione aquae in Atni isphaera solu- 

 tae, diversa Atmosphaerae temperatura novas proprietates induit. Fingamus Atmosphae- 

 rae temperaturam semper ean.Iem, et semper cadem aquae copia in Atmosphaera invenie- 

 tur: differat itaque aeris tempcratura, diffcrat aquae in hoc solutae copia , nulh inde 

 nascitur difficultas, si modo probe teneamus, cuivis aeris temperaturae proportionatam 

 aquae copiam competere. 



Est autem medium , quo, licet temperatura aeris raultura minuatur, aqua in eo soluta 

 tenetur; hoc est ipsa aeris densitas; cum cnim sit vis alliuitaris, quae aquam in Atmos- 

 phaera solutam teneat, colligimus facile, quo denslor (42.)^ fiat aer, atque jta in dato 

 ejus volumine particulae fiant copiosiores, eo efficacius vigcre affinitatem inter particulas 

 tqueas et aereas: examini sLilijiciatur aer die hycmis frigldo, et satis niagna aquae copia 

 in eo invenietur. Constat continuam et copiosissimam esse aquae gelantis evaporatio- 

 nem (43.), et quid hoc aliud, quam quo l aer hanc aquain a.is^scat. Unde corporum 

 tempore hycmali slccitas, caelum hycme s.rcnum, nullis vaporibus intermixtum, at his 

 solvendis iloncum? Est haec aeris densitas, quae aquam solvat, sohitam teneat:- itaqiie 

 pro ea ratione, qua dtcrescit aeris temp:ratura, crescit ejus densitas; unde apparet mani- 

 festo, aerem numquara non aptum esse ad aquam solvendam , neque umquam prorsus ex- 

 aiccari Atmosphacram, ncque nimia aqua onustam in oceanum quasi converti. 



Diversissima enim aeris temp-ratura et dcnsitas quum sint utilissimae, ac terrestrium 

 rerum con^itioni neccssariac, his subjecta afEnitas aiiris aquae solvendae utilissima semper 

 quoque disponitur et scrvatur. 



CAPUT 



C4«) '^l. »»» Smnltren, Oiipm»i. laad,, p. 6i et 67, 

 («ai Fn Sviinitrt», I, I. p. 72. 



