C M M E N T A T I C H E M I C A. I^ 



•tUr Pcrcae, quarum altera caudae pondusculo affixo adscendere nequit, attamen in aqui 

 aerata vivit , altera vero simili pondusculo caudae affixo ad vasis fundum rctenta in aqui 

 destillata versatur, priorem per plures horas vivere, posteriorem brevi sufTocari observa- 

 bitur. Confirmant experimenta a CI. Z)«vjo (14) instituta. Scilicet LXIV pollices cubi- 

 tos aquae marinae diuturna coctione omni aere privavit; in quam cum Cyprinum phoxi- 

 num immitteret, eum gravibus convulsionibus agitatum, mox suffocatum vidit. 



In aqua, azoto mixta, spatio IV minutorum pisces mortuos, in aqua vero eadetn 

 ■quantitate oxygenii mixta hos aliquot horas vivere viJit. 



Perire quoque pisces (15), si loco aeris Atmosphaerici supra aquam, in qua natant, 

 gaz nitrosum haerct: quo aquae immixto, accedente ad hanc acre Atm6sphaerico'commo- 

 de, respirare in ea pisces obsci-vatum est. Caeterum, si aqui decomponeretur, hydroge- 

 llii vestigia in aquis et marina et fluviatili inveniri deberent; constat enim aquam ali- 

 quantum gaz hydrogenii posse solvere (16); hujus tamen ne aliquantulura quidem iii 

 aquis detexit multiplex earum analysis. Quodsi aquae (17) in quibus respirarunt PisceS 

 examini Chemico subjiciantur, has constat minorem gaz oxygenii quantitatem continere, 

 quam eas in quibus nalli pisces respirarunt. 



Non multiim quidcm gaz oxygenium aqua solvitur, verum non multo pisCibus opus 

 est; praetcrca complures pisces ad aquae superficicm aeri proximam adscenJunt, atque 

 ita non tantum maxirae acratam aquam , verum et aerem ipsum , cum aqua simul assu- 

 munt. 



Licet enim et branchiarum structura et quorumvis organorum in orani piscium classe 

 sibi sit simillima, attamen ut multis piscibus diversum alimentorum genus convenit, sic 

 quoqiie diversa oxygenii copia: sunt enim pisces, qui , si umquara, rarissime certo fun- 

 dum licet altissimum deserant: alii vero, si sinat acris terapestas, fere semper ad aquarum 

 superficiun versantur. Affigatur pondusculum caudae Cyprinorum Clupeorum, ita ut ad 

 fundumretincantur, et vita eorum brcvi extinguitur; contra Anguillis , Tincis, aliisque, ia 

 fundo turbido ct altissimo vitam degentibus, molesta magis aerata aqua. 



Propositae thesi non obstat in proFuudissimis aquis aeque apte respirare pisces eorum- 

 que sanguincm oxyJari; egregiis enim experimentis probarunt Cel. Biot , et de la Ro- 

 the (iS), aquas, machina quadam ab ingenti profunditate haustas, oxygenium continere. 



PJs- 



CM) Vid. Diciim. Je Chimie v»» KlaprtiU ei IVviffy Tom. I. p. 34S. 

 (IS^ Cuvier, Tom. IV. p. 306. 

 ( •« ) Vid. Thamim , Tom. V. p. 400. 

 (17) Cov/er, Toni. IV. pag. 305 fine. 



< iS ) W»M/. iu tauimm faiii, Noinr, , Tom. XUI. p. llC et 1 17. 



C A 



