C M M E N T A T I C H E M I C A. a5 



Qmnium minimam oxygenii quantitatem assumunt, ut sempervivum tectoram, saxifraga 

 cotylcdon. . . ^ . , . , . 



Quinta interim oxygenii copia deleatur luce clarius apparet , si quis modo ad innu- 

 meram foliorum multitudinem attendat. 



S- 20- 



Continet humus materies multas, quae cum oxygcnio affinitatem habent: siint enim 

 remota ejus principia secundum Saussurii (45) et Humboldtii experiraenta, carbonium, 

 hydrogeniura , quibus accedit azoti , phosphori eo plus , quo majon copia huraum ingre- 

 diuntur animalium putredine resolutorum reliquiae. 



Imprimis materies hurai carbonacea o.xygenium arripit (46): Saussurlus enira madidam 

 humum aeri exponens productum vidit acidum carbonicum, et Ingtnhouszius ejusraodi 

 pericula faciens diminutura vidit gaz o.i{ygenium; quare hurai o.xydationem causam fertili- 

 tatis habtt. Deinceps Humboldtitti non tantum humura ex horto, verura ex agro paulo 

 ante fosso, sub campana cum aiire Awnosphaerico in contactum duxit, et magnam gaz 

 oxygenii copiam perdi observavit, eo majorem, quo humus nigrior erat, ac fortiorem 

 odorem spargebat. Deducit quoque ex hac o.xygenii absorptione per humum , vere ob- 

 servasse Ecddoessium (47)» meliorcs memorantem se phthisicos habere, si circum eorum 

 lectuni multa congeratur humus. Absorberi vult Humboldtius oxygenium, quo facto gaZ 

 azoto ditiorem rcspirant aerem phthisici, qui aer hac tabe laborantibus , praecipue si sit 

 fiorida, multum cunducere videtur (48). 



EKpei-hmnts. Humbo/dtii , cum deinin dubium vocarentur, Tipetivit SchubUr (_ 49 ^^ ILii 

 Uumboldtium vere observasse confirmavit ; quippe qui invenit demi Atraosphaerae oxyge 

 nium ab humo, eo majori copia quo humus humidior sit. Forte igitur dissensio orta 

 est, quod alii humum siccam , quae oxygeniura intactum relinquit, alii humum madi- 

 dam adhibuerint. Itaque ex his experimentis affirmo, ubi humus invenitur, ibi aerem At- 

 uiosphaericum multum oxygenii amittere, cujus humi late dispersam multitudinem si 



spec- 



<45) Thmuti, Tom. vm. p. S5J seqqi 



C4<S) Vid. suT rdbsotiiim dc roxygene pir les Itrres simples elc. par HvmhoUl , Tom. XXIX' Jes /tnn. ie Ctiim. , p. la? 

 «eqq. quod specimen in linjuam vemaculam transtulit Werkheyen, nieuv Chimiichs cn Phyiische eefeningeii , Tom. II. 

 p. 3^2. Vid. et tngenhemz, Proeven ever hel VMdsel der Planien, paj. 5« et seqq. ytnutht milPftanan, Tom. D. 

 p. i88. 



(47) Vid. Ann, de Chimii, Jota. XXIX. pig. 151. 



C48) Vld. A. Tpiy, Sy\lem. Handb. der Scheikunde , Tora. I. p. 164. 



C49) Vid, Anntl, ier Phyiik yi» Ciliirl, JabrgtDg llis. 11. Stuk. p»g. aj« {t »37, 



P 



