C O M M E N T A T I O C II E M 1 C A. 



S- 26. 



^? 



Insignis utique oxygenii copia ex aere Atmosphaerico montibiis ignivomis appetitur: 

 praecipue si tiorum et mtiliituJinem et immensitatem consiJeremus : licet enim ea periodus 

 reccssisse videatur, in qua per omnem Tellurem saeviit Vulcanorum ignis; qui exstincti 

 Vulcani SLipersunt multi, et magnam telluris partem quondam in ita dictam Vulcanicam 

 converserunt ; qualis est omnis Italia, Galliae, Germaniae, Angliae, Scotiae, Irlandiae, 

 Islandiae, Asiae, Americae pars insignis; tantum tamen abest ut omnes sint exstincti» 

 ut centeni etiamnum ignem et flammas evomant: in Europa saeviunt adliuc dum Vesu- 

 vius, Aetna, Hecla, Stomboli, Vulcanello; pariter saeviunt Montes ignivomi iu Asia et 

 Africa, in America potissimum, prae reliquis Telluris partibus ditiori et pluribus et maxi- 

 tnis et veliementissimis Vufcanis. -• 



Continent autem Vulcani in suis amplissimis gremiis ingcntcs combustibilium mas- 

 sas (61). Cogitemus de carbonio, sub varia bituminum specie late disperso, quae bi- 

 tumina neque a Vulcanis abesse videntur, de sulphure, sulpliuretis diversis et alcalinis , 

 praeprimis metallicis, de multo ferro, cupro, arsenico, aliis. — Niillus praeterea videtur 

 Mons ignivomus, quinon in aquae, sive marinae, sive liuviatiiis viciniis inveniatur (62): 

 adjacent Vesuvius, Vulcanello, et Stromboli mari Neapolitano, Aetna lonico, Hecla sep- 

 tentrionali , Americani Vulcani etiam aquis dulcibus et salsis cinguntur. Ita constat variis 

 eruptionibus non tantum Moutes ignivomos ejecisse ingentes aquarum mas5.as , sed et 

 pisccs, et piscium rcliquias (63). Ita in America Imbabum, Cotopaxi, Tungaragna eji- 

 ciunt et ejecerunt aliquando tantam piscium copiam , ut ex horum putredine grassati 

 aliquando fuerint maligni morbi et pestilenti: hos pisces vocavit llumhohUius Pimelodem 

 Cyclopum. Est haec aqua primus auctor , qui eruptiones incitat, alit, et aCrem Atmos- 

 phaericum ■-'ecomponit. Quid cnim fiat , si cum ferro et sulphure aqua in contactum ruat , 

 docuerunt Bocrhaavius et Lemery; scilicet decomponitur aqua, oxydantur ferrum et sul- 

 phur (64) aquae oxygenio, et libera fit ingens hydrogenii copia, quod gaz elFrenata 



vi 



(«O Vid. ^m. de Chim., Tom. rXXVI. p 183. Rifltxim GeSitnifue et Chimique sur let fdcatii. 



(6t) tVi>trm:i:iiigen tver de jtaulrijk kundt , ieor J. R. Foriler , pag. 170 et 171. 



(Cj) Lampodiui , I. 1. pag. 209. §. 28I. et 2 seq. et Recueil tPoljservitiiom di Zochgie , el d^Anatomie eomparee , faitet 

 rf«ni rOcean AllanUfue , dans fimerieur du nouveau covlinenl , el dinl la Mer du SuJ, par /i. Hun.beldl, Paris 1805 ia 

 ^uo cpere vld. Mimeiie IV. lur une nouvelle eipice ic Pimtlode jitii ^ar les yolcani du Royaumi de QuUe , p. 39 ad -t*. 

 Planche VII. 



(<4) Vid. M»gazj» am itr Ph]iik vn Vtitt, Tom. VIII. part, a. pag, i^. Ei»t BtseiJtiiuitg iti fW«ii*»«i/ 

 Si, Liit, 



