3a n. C» V *. N D E » B O O N M E S C H, 



<vi erumpens insigniter elasticum, evoluto tanto calorico rarefactum, accedente uno mo- 

 ■mento in apricum posita pluriraa fluidi electrici quantitate (65), accensum, ex aere At-' 

 inosphaerico incredibilem oxygenii £opiam attraliit, delet, in aquam vertitur: Unde flam- 

 mae illae altissiraae et ktissimae et terribilia quasi tonitrua explicanda videntur (66), 

 quae saevieatibus Vesuvio, Aetna, Hecla, aliisque VuJcanis observarunt Physici. Ac« 

 cedit quod per cavernas et rimas ignivomonun furnos ingrediatur aer, adeo ut accenden- 

 dis sulphuri, carbonio, sulpluiretis, forsan et ferro, tcrris magis oxydandis cum Lampa' 

 dio (<)7) dicaraus multa millia pedum cubicorum oxygenii impendi: praeterea licet non 

 erumpant montes ignivomi, deletur tamen in eorum viciniis perpetuum gaz oxygenium; 

 testes sunt multura gaz acidum carbonicum, gaz hydrogeniura sulphuratura in aere sem- 

 per oxydandura prope Vulcanos frequentia, suli vicini calor saepe ingeus, et in produc- 

 tis Vulcanicis sulphata iuvenicnda, imprimis sulphas ferrL 



s. . 27. 



l\4ontes litantracibus, metallis et terris rcpleti, ingressae AtmospTiaerae oxygenium de- 

 numt singuli; uon.enim fi.rrum , cuprurn, hydrargyrum, caetera mctalhi, praepriniis si 

 quid aquae accedat, cum Atraosphaera possunt in contactu versari , quin oxydentur; ne- 

 que litantraces varii generis, neque bitumina neque sulpliur et quaevis ejusmodi, quae 

 partim montes constituunt, partim rcplcnt, anis oxygeuium intactiim relinquunt. 



S- =8, 



Usus combustibilium et domcsticus et technologiciis est unum omnium maximtim mc- 

 dium, quod aeris Atmosphaerici oxygcnium pcrdat. — Si numerum aedium Londincn- 

 siura , inquit Adams , 170000 computemus, in quarum singulis duo igncs aluntur, in hac 

 urbe una 230000 milliones pedum cubicorum gaz oxygenii dekri rcperimus (68). Ita- 

 que rationcm habeamus tantae copiae ligni, litantracum, turfarum , olei et quorumvis 

 combustibiliura , quanta in singulis urbibus, vicis, aedibus consumitur, ubique teiTarura 

 oci, et incredibiluu neque numeris detcrminandam gaz oxygenii quantitatem dclcri appa- 

 »ebit manifesto. 



( «5 ) Annal. i, Ckim. , Tom. X3CXVI. p. sj)?. 



( 6«) mafiya ttc. VM Piiti , T«m. V. parc. 4. Beichr$iia»g iti kiUtm R»§r Aat¥Hrfiti Atllu (.Ijij'), 



167) 1.1. $. 287. 



C^S) y, ^, VHktm, RttUyurinf» trir de HlaMkihtditt iti Stlitfptrt in zljM Sehtfiiltm ttiiliiitti , 0. OmI I Ifc 



