6a II, C. V A if D E R B O O N M E 5 C H, 



dircnt, azotum adscenderet, oxygenium descenderct cum acido carbonico. Respondent, 

 venti Atmospliaeram in motum cicnt, ejus principia cum se inviccm miscent. Sed nullatn 

 vim in Natura nnvi, quae licet dcbilior sit aut efficacior eundera tamen eflectum edat; 

 nam ubi nulli spirant venti et fere quicscit Atmospliacra, eadem principiorum proportio 

 dctegitur, acsi spirent vcnti magno impetu; specto liic acrem iii cubiculis clausis euu- 

 dem invcntum qui in libcra Atmospliacra repcritur. 



Quacnam vis acidum carhonicum suspcnsum teneat cacumine montium altissimorum, 

 ut raontis Sabaudiae albi (^Mont-blanc^, eadera fere proportionc, qua invenitur in infe- 

 rioribus stratis , ad quae largiter advehitur ab animalium respiratione, combustione, fer- 

 mentatione? Qui fiat, ut tam exigua aquae portio aeri insit, cum ab om.ni parte cx tot 

 et tantis fontibus, quot maria, flumina, atque omnis continentis superficies, ofFerunt, in- 

 gens aquae copia evaporetur atque Atmosphaeram intrct? Quid impcdiat, quo minus 

 aEr in marc aqueum convertatur? Quomodo intelligendum sit, quod heterogcnca rarissi- 

 me adeo Atmosphaerae insint aut exigua copia? Possunt enim haec pcr aerem misccri, 

 suspensa teneri. Nam ventorum eadcm vis, quae adco accurate azotum , ojcygeninm, 

 acidum carbonicum er aquam, mi-^cere censeatur, potest quoquc misccre quacvis gaz ex 

 putredine aut quibusvis decompositionibus oriunda. Apparct quid de naturae occonomia 

 fiat, si Mechanice mixta esse aeris principia assimipseris; verum cum utilissima ac ne- 

 cessaria sit limitata Atmosphacrae proportio, ut hanc servct summa ope nititur Natura; 

 itaquc non fato incerto quasi potest tradere Atmosphaeram, Quodnam autem mcdiura 

 aptius potuit excogitare, ad hanc proportionem servandam, quara aflinitatis Chemicae 

 vim semper sibi similem , nulHs causis deturbandam, ubique in pcrpetuum cfTicacissi- 

 niam; sane, si tantum ab hac partc naturam ob<ervo ejusque vires perscrutor, raeniora- 

 tam vim Chemicae affinitatis Atmosphaerae rectricem agnosco lubcnter. 



His omnibus unam memorabilcm habeo addendam obscrvationem ; scilicct ab 111. Priest- 

 leio observatum est, plurimisque cxperimentis confirmatura, corpora si in apricum po- 

 nantur, fractis vinculis, quibus juncta teneantur, qiiasi ut ita dicam in statu evolutio- 

 nis vcrsentur, majori vi et promptiori aflinitate cum aliis niateriis Cheniicam inire copu- 

 lam. Liceat hanc rem exemplo illustrare; supra corpora putrcscentia hacrcat gaz oxyge- 

 nium, et formabitur magna copia gaz acidi carbonici ct nitrici; interim carbonem et gaz 

 azotum cum eodem gaz oxygcnio nullam constat inire conjimctionem, nisi adhibitis aut 

 majori temperatura, aut electrico fluido: cx fricida solutione muriatis stanni aquea, 

 (erat autem in ea nondum omne mctallum solutum ncque orane aciduni) natum vidl 

 gaz singularis odoris pungentis, qualis neque cst gaz acidi muriatici, neque muriatis 

 ttanni etiam calcfacti : susjiicor id gaz fuisse gaz byJrogenium aliquot stanneas particu- 



las 



