70 n. C. V A JT n E n R O N M E S C H, 



piara iii aere semt, Si enim augeatur temperatura af-ris, augetur evapnratio, major aqiiae 

 copia aerem intrat; assumit autem aqua caloricum, avoiat, et simul frigidum reddit 

 sEa-em; sin autem temperatura minuatur, aqua praccipitatur sub roris forma aut sub spe- 

 cie nebulae. Quahtus vero raotus hac continuo diversa temperatura nascatur, colligitur 

 facile, cum levior aer cum graviori semper luctetur. Verum non tantum in aquam agit 

 aiii-is tempcratura, sed etiam in 1-eliquas Atmospliaerae partes; exemplo Iianc rem illustre- 

 mus : fingamus Vesuviilm , aut Aetnam , evomere ignem Ilammasque altissimas et latissi- 

 mas: fingamus talem c~onnagrationem diu persisterc, ut aliqtiando accidit, et praeter aliz 

 combustibilia acceiisa praccipue hasee flanimas ali hydrogenio comburendo; et facillime 

 inrelligitiir, quantura calorici tali combustione liberum fiat? unde vero advchitur ignis 

 pabulum, novum gaz oxygcnium , unde sustcntatio flammae? Quod haec flamma aequabili- 

 tcr persistat, oritur ex aequali gaz oxygcnii proportione, cx affinitate Cliemica explican» 

 da, ut vidinuis (§. 68. p. 65). Unde vcro adco ccleriter allatum gax oxygenium? Sic vi- 

 detur (ieri; aer circuradans flammam magnopere calcfit, vohiniine augetur, fit levior, igi- 

 tur recedit; fdgidior acr, i. e. gaz oxygcnio plcnus, acccdit; ubivis spargit hic aiir cali» 

 dior et heterogeneis gravidus suum caloricum, et tum demum acquilibrium nascitur, si 

 rccedens acr ab ardcnte Vulcano acqualcm habet temperaturam cum reliquo ai;re. Ec 

 quod ad ardentem Vuleanum accidit, totics accidit, licct minus evidcntcr, quoties acris 

 tcmpcratura simul et partium constitiientium proportio mutctiir. 



Alterum medium situm est in inutiio commcrcio inter descrta et montes: scilicct aer 

 ift d^sertis ardente arcna cakfit, et movetur vi satis insigni : jam vero quid de tali vento 

 ardente fieret, nisi sic cursii suo rcfrigcrium subiret; organica quaevis pcrircnt, ct tur- 

 baretur aC-ris acquilibrium : jam vero ita jaccnt montes primitivi nive aetcrna tecti, ut hos 

 offendant vcnti isti calidiorcs. Egregie hoc commercium apparct, si ad ipsum montiuni 

 decursura, ad eorum jiiga et ramos attendamus, ct ad desertorum situm. — Quo qui- 

 dcm commercio profieiscuntur multa commoda: scilicet fundunt illi venti calidiores ni- 

 vcm, ct flumimini ortum provocant; ipsi patiuntur refrigcrium , et accipiiint optatam hu- 

 miditatem, qua vicinis regionibus dum spirarc pergunt, insignem dent fertilitatcm. 



Sic omnibus coilatis possumus intelligcre, ubi aqua deiist, afFcrri, ubi abundet, defer- 

 ri. Et aliquam rationem valemus reddcre, undc tcmpore hyemali regionibus scptentrio- 

 nr.libus advthatur oxygenium-, cnin somnum capiant vcgctabilia, ct horum folia, fons ple- 

 niis s,iz oxygcnii, sint perdita: scilicet viget vegetatio in regionibus calidioribus, meri- 

 dionalilsus; viget iibcrrima fertilitas in rcgionibus Equinoxialibus, in America praepriifiis; 

 rtt quibus ventorum ope hocce gaz oxygenium potest atTerri, ct apparet, eo quoqiie ten- 

 dere ventonini actionts quasciimque, ut nascatur et servctur Atmosphacrae acquilibrium. 



S- 71. 



