COMMENTATIO LITERAR 11.';; 55; 



quidem judicio illa est Urbatiitas, in qua nihil absonum, nihil agresie, nihil incondi- 

 tum, nihil peregrinum, neque seusu, nequeverhis, neque ore gestuve, possit deprehendi : 

 ut non tam sit in singulis dictis, quam in toto colore dicendi , qualis apud Graecos At- 

 ticismus ille redolens Athenarum proprium saporem. Hac igitur Urbanitate carebant illi 

 Cordiibae in Hispania nati Poetae, quos pinque quiddam sonasse atque percgrinum , re- 

 fert Cicero pro Arch. lo., ad quem locum cf. Doctissimus Netscherus in Disp. Juridi- 

 co-Literaria de Ciceronis Orat. pro Archia p. 58. Hinc est quod Latinos Oratores, 

 id est eos, qui in Litii civitatibus nati erant, in iisque habitaverant , probe ab Urbanis, 

 qui Romae et nati erant et degerant, distinxit Cicero in Bruto, 46, interrogantique Bru- 

 to, quid tribueret istis externis quasi Oratoribus ; Qi/id censes, respondit, nisi idem y 

 quod Urbanis , praeter umnn , quod non est eorum Urbanitate quadam quasi colorata 

 oratio. Quis autem et qualis csset illc Urbanitatis color, deinceps latius disputat. Tan- ^ 

 ta autem hujus emendate loquendi consuetudinis ratio habebatur, ut si corum, qui Ro- 

 mae degerent, Orator aliquis eam neglexisset, nec Latine locutus esset, eum irriderent, 

 neque Oratorem tantummodo sed hominera non putarent. Vid. Cic. de Or. III, 14. Sed 

 in ipsa Urbe, ut umnium civium aliqua ratione communis , sic nonnullarum gentium pe- 

 culiariter propria fuit illa bene dicendi laus, Scipionumf LaeUorum, Gracchorum, Ca' 

 tulorum , Caesarum ; neque viri tantum sed et mulieres ea excelluerunt. Vid. de his 

 afiisque Cicero in Bruto, 74. De Off. I, 37. De Or. III, 8 alibi. E mulieribus qui* 

 dem potissiraum celebrantur Laelia, dc Or. III, 14, in Bruto 58, et Cornelia Graccho- 

 rum mater, cujus legisse se epistolas posteriore loco testatur Cicero, e quibus appare- 

 ret, filios nuii um in gremio educatos quam in sermone matris. E quo, si summae», 

 qua utrumque Gracchum excelluisse vKlLmus, eloquentiae recordemur, quanta hujus il« 

 lustris feminae ab oris et loquelae dulcedine fuerit commcndatio, facile intelligitur. Ve- 

 rum non omnibus aeque temporibus eadcm fuit emendate loquendi consuetudo. Nam ut 

 Laeliorum Scipionumque aetatis ista fuit laus, tanquam innocentiae, sic Latine loquen- 

 di, ita postea deteriorem hanc rem fecit vetustas, et nocuit Urbanitate, atque plurim* 

 barbara ac peregrina in Latinum sermonem intulit multorum inquinate loquentium ex 

 diversls loris Romam conflucntium copia. Vid. Cicero in Bruto, 74. Complura ejus: 

 rei exempla collegit Qi^inctiUanus I. 0. I, 5. Ceterum [cf. quae de Urbanitate disputavit- 

 Meinersius in Opere , quod Prooemii § 4. memoravimus , Geschichte des VerfaUs der Sit- 

 ten, caet. p. apo sq. et apd, Transeamus jam ad ipsam, quam jam quodammodo in 

 liisce occupaviraus , Ciceronis aetatem. 



E a EPOCHA 



