C O M M E N T A T I O L I T E R A R I A. 55 



tius. De Nepotc sufficiet adscripsisse Cl. IFyttenbachii judicium Bibl. Crit. P. XII 

 p. ii6: „ Nepotis Vitae egregia sunt ad imitandura excmpla; quippe quae in Orationis 

 „ simplici nativaque pulchritudine, narrationis perspicuitate et morum ingeniorurcque 

 „ significatione, quasi vivas viroriim imagines oflerunt, et eflicaces cum ad dLlectatio- 

 „ nem, tam ad communicationom admirationis, commiserationis , omniumque affectuura, 

 „ qua legentiara animi versentur, et veliiti in rem praesentem abripiantur. " Julii Cac 

 saris quantae sint dotes et virtutes, judicari potest e Bniii verbis ap. Cic. in Bnao 

 75: Atqiic ctiam commcntarios quosdam scripsit reriim siiarum; valde quiclem, iuquam, 

 probandos: tiudi enini siint, rccti ct venusti , omni ornatu orationis tunquam veste de- 

 tracto: sed, dum voluit , alios habere parata, undc sumcrent, qui vellent scribere histo- 

 riam , ineptis gratum fortasse fccit , qai volunt illa calamistris imircre : sanos quidem 

 homines a scribcndo dcterruit : nihil enim est in historia pura ei illustri brevitate dulcius. 

 Sed horum quaravis magnae multaeque csscnt virtutes , nemo tamen majorem famam 

 consecutus est quam Sallustius, qui praeter ea opera, quae nos haberaus, scripserat 

 aliud magnum opus sex librorum de Historia Romana a morte Sullae usque ad'con]ura- 

 tionera Catilinae: scripsit autcm fere A. U. 710. Stili brevitate Sententiarumque gravi- 

 tate et frequentia in primis Thucydidem imitatus , a niultis postea ipse imitando expres- 

 sus est, veluti a Vellejo Paterculo, Tacito, Septimio, Sulpicio Severo, aliis. Diutissi- 

 me enim, etiam post Livium, habitus est sccundum Martialem XIV, 191: 



Primus Romana Crispus in Ilistoria. 

 Vid. Riihnken. in Bibl. Crit. P. IV p. 49 et 50. 



Sed Augusti demum aetate exortus est princeps ille ac decns Historiae Romanae T. 

 Livius, qui omnium rcliquorum lumina suo lumine obscuravit. Hic Polybiimi in pri- 

 mis secutLis omnes perfecti Historici numeros implevit. De ejus laudibus sufliciet com- 

 memorasse Ojnnctiliani locum Institt. Or. X, i: ncc indignetur sibi Ilcrodotus aequari 

 T. Livium, cum in narrando mirae jucunditatis , clarissimique candoris , trim in an- 

 cionibus , siipra qiiam enarrari potcst , eloquentcm : ila dicuntur omnia , ^um rebiis tum 

 personis accommodata : sed affectus quidem, praccipue eos , qiii ^"nt diilciores, ut par- 

 cissime dicam , M.mO Ilistoricoriim commendayit ni^sri. Idcoque immortakm illain SaU 

 lustii velocitatem divcrsis viriuttbus consecutiis est. Nam mihi egregie dixissc videtur 

 Servilius Nonianus, pares eos magis quam similes. Quod judiciiim cgTegie explicuit ac 

 prudenter circumscripsit Cl. Wyttcnb. Bibl. Crit. P. XII p. aS- et 29. Illustris etiam re- 

 rum gestarum scriptor fuit Trogiis Pompejus, quamvis hic, ut supra jam obiter monui- 

 mus, nimium Sententiarum studium in Prosam Orationemintulerit: cui ad juugatur FC' 

 ncstclla, doctissim-.is Grammaticus, cujus Annalcs sacpe laudantur. 



At- 



