56 JANI THEODORI BERGMAN 



Atqiie liaec de Historiae studio sufficiant: a quilnis tanien anteqiiam disccdamus, pau- 

 cis memorandae sunt Romanorum Chronohgia et Gcograph/a: quarum artium studia ab 

 iis exculta esse dcclarat illa multorum Historicorum praestantia: sed exstant etiam pecu- 

 liaria liujus rei vestigia. Sic rarronem &. Atlicinn saepius in libris suis temporum ra- 

 tiones diiigenter pcrquisivissc, apparct e Cic. in Bnito 15, 18 et 19. Omnium vero 

 i!lustrissimum exemplum reperitur in JuUo Cacs::re, quem anni magnitudinera rectius 

 definivisse, et fere in Iioc gencre perfecti quid, quod omncs dcinde sequercntur, efie- 

 'cisse, notum est. Ad Geographiaiii quod attinet, niiilta liuc pertinentia persecutus erat 

 Cato in Originibus; ejusque scientia Ciceronis aetate clarus fuisse vide.ur Procilins qui- 

 dam, cujus mcntio est ap. Cic. ad Alt. II, 2. Vid. Ilarles. P. II p. 181 et Erri. in 

 Cl. h. V. 



% 6. . 



De Crrammalica. 



Grammatici studii initia exposuimus Ep. superioris S 2. Sub finem superioris Epochae 

 et initium hujus Grammaticam (ut ait Siieton. 3) instruxerunt auxeruntque ab omni 

 parte L. Acliiis Lamiviniis et Servius Cloditis, uterque Eques llomanus, quoruni illum 

 jam supra memoravimus § 3; hic vir fuit literatissimus ct acerrimus Criticus,. uti patet 

 e Cic. ad Div. IX, 16 et ad Att. I, 20. Cf. Em. in Cl. Ncc obstat, quod poste- 

 rrore loco Claudius vocatur; est enim ista consueta permutatio diphthongi ait ct voca- 

 lis 0, de qua jam monuit Miiretas Var. Lecit. IX, 11. Postea adeo auctus est hujus 

 artis honos, ut nonnunquam viginti simul Scholae in llrbc essent, et vel principcs 

 viri aliquid de ea scriberent. Sic tempore Cicerunis l\vro scripsit de lingua Latina: 

 Jiilius Caesar , ut constat ex Stictonio in ejus vita, c. 56 libros duos de analogia ad 

 Ciceronem misit, quos hic signifieare videtur in Briito, -ji; P. Nigidius Figiiliis com- 

 mentarios Grammaticos reliquit, iaudatos a Gcllio XIX, 14. Sub Augusto Mesalla li- 

 bellos composiiit de v.^rbis singulis ac litcris, quorum mentio fit apud Oj inctiliaiiurn 

 I, 7. Arati carminanon soluui vcrfit. sed etiam doctissimis Comment;irii« illustravit, 

 Caesar Gcrmainciis. Vid. quae de hisce viris nniaviL fuhitus de Crit. I, 32 ct 33. 

 Quod autem ad publicam hujus aetatis institutionem attinct, praecipuos ejus doctores 

 recensct Suctonius, e quibus satis crit nominasse M. Antonium Gniphoncm ^ qui Cicc- 

 ronis fuit praeceptor: Orhiliiim Pupilliim^ quo magistro Iloratius puer usus est, ut 

 apparet ex ejus Epp. II, i, 69 sq. : Attcjum Philologum, cujus luit pracstantissimum 

 opus variae doctrinae rcfertum, ac //j/f inscriptum : Vcrrium Flaccum, cujus opus dc 



vcr- 



