^S JANT THEODORI BERGMAN 



Praef. ad ejus Edit. Adjungi ei potcst M. Aimaetis Stncca, Philosophi pater, qiii sub 

 Augusto ac Tiberio floruit, cujusque liodie libros habcnnis. 



Superest adhuc animadversio , lianc ctiani disciplinara a principibus viris tractatam 

 csse, quamvis illi se nunquam Eloquentiae magistros professi sint. Jam antiquitus M. 

 Porcitts Caio Mnjor scripsit librum de Oratore ad filium a QjitnctiL III , i laudatum : 

 Giceronis aetate Varro scripsit Rhetoricorura libros a Noiiio laudatos. Ciccronis autcm 

 praestantissimi hoc in gcnerc libri notiores sunt, quam ut de iis dicamus. Cacterum de 

 Rhetorici studii historia apud Graecos et llomanos egregie disputavit J. Ckricus Artis 

 Crit. P. II. S. I. c. 17. 



De Literaritm Latinarum diversa conditionc temporc Ciccronis ac postea , 



nec non de earttmdem ct ipsius Litiguae Latiiiae studiis in 



extcriias regiaiies- propagatis. 



Atque haec de hacce Epocha dicta sunto : quibus anteaqiiam finem imponamus paii- 

 cis explicandum videtur, quomo.io Literarum conditio tempore Ciceronis dilTLTret ab ea, 

 quae fuit Augusti sequentiumque Caesarura tempore. Ciceronis aetate Eloquentiam , Au- 

 gusti Poesin, principem Literarura locum tenuisse jam vidimus: sed alia insuper animad- 

 vertenda sunt. Ciceronis aetate, ceite eo pucro, qualis fuerit Literarum status, ipse 

 declaravit pro Arch. 3. Erat, ii.quit, Italia tunc pkna Graecarum Literaruin, stU' 

 diaque haec et in Latio vchementius tunc cokbantur , quam mtnc iisdcm in oppidis, et 

 hic Komae proptcr iranqiiillitatcm reipubl. non negligebantur. Unde apparet, magis 

 tunc Literis studuisse Latinos, quam Romae mcolas, quod et alibi testatur de Orat. III, 

 a. Quantum hac in civibus suis utilitatis attulcrit Cicero, ex iis quae ante dixinnis 

 jam satis intelligitur. Maxinia sane fucrunt ejus mcrita, si quidcm quod unum Graecis 

 pukhri bonique rcstabat, id ad Romanos suos transtukrit, eruditionem atque cloqucn- 

 tdam. Quo portinet nobile dictum Apollonii IHietoris ap. Plutarch. in Cic. p. 863, A. 

 Verum, quidquid iUc ciFpcerit, Literae Latinae niagis illae quidem florcbant, at Romae 

 tamen mocnibus, certe Italiac finuni.-,, ;ivi„sae tencbantur. Quo rcf*"""-'^ sunt, quae ipse 

 ait in Or. laud. 9. Gracca legi iti omnibus ferc gcnlibus, Latina suis finibtis exigitis sane 

 Coniineri. Dilatato autcni -^ugusti scquentiumque Caesarum armis atque virtute Irapcri» 

 Riimano, subjectisqne ei oranibus fcre orbis tcrrarum co tempore cogniti partibus, nnil- 

 tum auctus cst Provinciarum nuracrus. Quae ciun Pvonianis legibus ordinarcntur, nrssis 

 in eas, ut raos crat , Magistratibus Romanis cum cxcrcitibus, (icri alittr non potuit, 



quin 



