COMMENTATIO LITERARIA. 7» 



pamm vim habuerunt; lemporibusque Augtnti diccndis , ut ait ipse Tacitiis Ann. I, i, 



tioti difuere decora ingeriia. Neque enirn Livii atque Augusti ainicitiae olFecit, quod 



ille Ponipi.jum taniis laudibus tulcrat, ut ab hoc Pompejanus appellaretur : et falsa pro* 



bra, multaque cum acerbitate dicta, ipse divus Julius, ipse divus Augustus, et tulere et 



reliquere; haud facile dictu moderatione magis an sapientia: quae fere sunt ejusdem Ta- 



citi verba Ann. IV, 34, quocum de eadem re cf. Suet. in Jul. Caes. 73 et in Aug. 51 



ct 55. Verura saeviente demum sequcntium Caesarura immani crad.litate earum vis quo* 



tidie magis apparult, cum gliscente adulatione ingenia a scribeudo dcterrereiuur. Tibe* 



rii, euim, Cajique CCaliguIae) et Cla:dii ac Neronis res, floren-.ibus ipsis , ob metun 



falsae , postquam occiderant , recentibus odiis compasitae suiit , ut ipse rursus ait Tacitus 



Ann. I, I. Quibusdam fortasse hiiic sentcntiac rcpugnare vi.leatur, quod de Tiberio re- 



fert Suct. in Tib. 28, eum, advcrsus convicia malosque rumores , ci famosa de se ac suis 



carmina, firmum ac patientem subinde jactasse, in ciyitaie libcra llnguam mentcmque li- 



ieras esse debcre: cujus rei exemplum refert Tacitus Ann. IV, 31 : tum etiam quod Suet, 



AVr. c. 39, ait, nihil eum patientius quam maledicta et cnnvicia hominum tulisse; 



ncque in uUos leniorem , qiiam qui se maledictis aut calumniis lacessissent, exstitisse, 



Sed moxapparuit, quam unius dominatus infestus essetiis, qui v.rum indagare ac refer»- 



re sibi proponerent. Eodem Tiberio regnante, omne criinen, inquit Suetonius in Tib. 



61, pro capitah acceptum, etiam paucorum simpliciwnqiic verborum. Objcctum est Pol- 



tae , quod in tragoedia Agamemnonem probris tacessissef. objectum- est Hislorico, quod 



Brutum Cassiurayv^ ultimos Romanorum dixisset : aiiimadversum est statim in auctores f 



scriplaque abolita , quamvis probarentur ante aliquot anuos , etiam Augusto audiente re- 



ciiata. Qjtibnsdam custodiac traditis non modo studendi solatiuin ademtum, sed ctiam 



sermonis et colloquii usus. Erat autcm Historicus ille Cremutius Cordus, de quo idei» 



refert Tacitus Annal. IV, 34 et 35, addens eum vitara abstinentia finiisse, Senatumque 



Kbros cjus cremanios censuisse, qui tamcn occultati et editi manserint. Caligula qui- 



dem ejusdem scripta, uti et aliorum, T. Labieni, Cassii Severi, Senatus consultis abo-- 



lita, rcquiri et lectitari permisit, quando maxime sua intcresset, ut ftcta quaeque pos- 



teris traderentur : idem vero, mutata deinde scntentia, in omncm crudelitatem ddapsus T. 



Livii scripta ex omnibus Bibliothecis amoveri voluir, cum ut verbosum in Historia ne» 



gligtntmque carpens. Vid. Suet. in Calig. 16 et 34, qui alia indicia retulit, c. 23 et 27. 



Quin ipse Impcrator Claudius , Ilistoriam scribcre voJens, ut ait idem in Claud. 41. ini- 



tium sumsit Historiae post caedcm Cacsaris Diciatoris : sed et transiit ad inferiora tcm- 



pora; quum semiret ucque libcre ticque ycrc sibi de sttperioribus tradendi potestatcm re- 



lU- 



