6 INTRODUCTIO. 



„ quia non dependet ex mentis imperio , haec actio motus vitalis est dicenda." Sed ipse 

 Cl. Ctirt. Spreiig. sibimet contrarius videtur, dum alibi jam de Gortero (9) dixerit: 

 „ Er weiset sehr gut, dass diese vitale Bewegung auf lceine weise mit den Wirkungen 

 „ der Federlvraft zu verwecliseln sey." Tandem haec habet Cl. Citri. Spreng. : „ Noch 

 „ fehlte es an Bestimmung des cigentlichen Sitzes diezei- kraft etc. ..." interim Ger- 

 tcnis distincte dixit: „ omni fibrosae structurae adscribendum esse motum vitalem." Et 

 hoc vel ipse Curt. Spreng. iterum concedit, dum dicit: „ (10) Gortcr liat das Verdienst 

 „ der deutlichern Darstellung dcr Gesetze der Erregung, so wie er darin selbst weiter 

 „ als Halkr ging, dass er aiisscr den Muslcchi allen iibrigen fibern des Korpers dieze 

 „ vitale Bewegung zuschrieb." 



Ex hisce igitur omnibus justa viJetur conclusio, affirmans Gortertim nostrum, si Hal- 

 lero ab hac parte viam non aperuerit, qua ad suam irritabilitatis Theoriam pervenerit, 

 saltem cum hoc Viro 111. eundcra tramitem fuisse secutum. 



I-Iaec exculta de vi vitali doctrina co adduxit Physicos recentissimos Keilium, AutheU' 

 rieihium, aliosque, ut a mixtione qualicumque pendcntia in corpore organico phaenomena 

 non amplius e Cheniia universali, sed e singulari quasi propria corpori viventi derir 

 vaverint. Inter haec mixtionis phaenomena hoc quoque est de unione particularum ulr 

 timarum arguraentura, dum potissimum disputant, non ex afTinitate, non ex attractione 

 universali, non ex vi qualicumque corporibus mortuis propriil posse phaenomcna corpo- 

 ris vivi intelligi, atque adeo in alia causa, in vi vitali , scilicet, positam esse voluerunt. 



His praemissis de origine quaestionis propositae, hanc mihi pertractandam sumo qua,- 

 tuor sequentibus Capitibus. 



Caput Primum argumenta praecipua exponct, quibus opinionem suam firmant, qui 

 statuunt ultimam rationem unionis principiorum partium organicarum , a qua harum natu- 

 ra pendet, ex aiTmitate Cliemica corumdcm aa se invicem generali pcndere. 



Caput Secundum arguraenta praecipua cxhibebit, quibus opinio firmatur corum, qui 

 statuunt, camdem rationcm quacrcndara csse in siiigiilari vi vitali, non tantum ab aflini- 

 tate Chemica divcrsa, verum etiam illi in agendo haud uno titulo opposicA. 



Caput Tartium de iis aget, quae ex argumentis, ab utiaque parte ad quaestionem illu- 

 strandam allatis, vidcntur sequi. 



Captit Qjiartum usum cx pracccdcnti cuntcmplatione ad Pathologiam olim redundaturum 



^'™'^""^^-' COMMENTATIO 



(9) In codem vnluminc opcris citatl, pag. i59~ifo. . 



(10) /. /. pag. 160. 



