Doel van den Staat. — Rotneinsche Pf^elsprekendheid. 1 7 



king van dit doel moet beschouwd worden, zoodat dezelve, in 

 dit opzigt en in deze heteekenis, als eeue Goddelijke Instelling 

 is te beschouwen, gelijk die ook als zoodanig in de Christelijke 

 Godsdienst wordt voorgesteld. 



Het overige gedeelte der Verhandeling diende ter wederleg- 

 ging van het gevoeleu van diegenen, welke een ander, dan het 

 hier gestelde, als het hoogste doel van den Staal aannemen. 



Aan den Heer van goudoever had de Klasse de mededeeling5,19Dec !842. 

 Ie danken eener Ferhandeling over de Gescliiedenis der Romei/i- 

 sclie Welsprekendheid, van het jaar van Rome 536, tot 654, of 

 van den tweeden Punischen oorlog, tot op de tijden van anto- 

 Niüs en CRASSus. 



De welsprekendheid begon toen eene kunst te worden. Door 

 oorlogen en gezantschappen verkreeg Grieksche beschaving meer 

 en meer ingang te Rome; op zachtheid en zuiverheid van uil- 

 spraak werd meer en meer gelet. Dichters bragten zeer hei 

 hunne toe tol den opbouw der welsprekendheid. Ook de Regts- 

 geleerdheid verbond zich met deze. Met de woorden van cicero 

 teekende de Heer van goudoever de -wijze , op welke de Romein- 

 sche jongeling, aan de hand van kundige leermeesters, tot han- 

 delen en spreken werd opgeleid. Welsprekendheid was niet bloot 

 sieraad, maar wezenlijke behoefte. 



Moeijelijk valt het intusschen aan deze periode der Romeinsche 

 welsprekendheid een bepaald karakter aan te wijzen. Zoo zeer 

 in aanleg en talenten verschillende waren de Redenaars, die het- 

 zelve ten sieraad verstrekten. In hel algemeeu kan men echter 

 opmerken, dat de Piedenaars van dezen tijd meer door begaafd- 

 heid dan door geleerdheid uitblonken. Praktisch was hun doel, 

 hunne voordragt zoowel voor Regis- en Raadszaal bestemd. Voor 

 het opstellen en goed uilspreken der Redevoeringen werd groote 

 zorg besteed. Ook de taal was toen veel meer beschaafd dan 

 vroeger. Echter van vele verfijnde kunstgrepen bleef men nog 

 verwijderd. Cicero heeft do Redenaars van dit tijdperk zeer ge- 

 prezen, te zeer, indien men hen vergelijkt met die, wcllte later 

 gevolgd zijn, doch naar verdienste, indien men daarl>ij let op 

 die Iieii waren voorafgegaan. 



