26 OPENBAllE VERGADERING UER DERDE KLASSE. 



JOUANNA gezegd wordt den Pausselijken stoel bekleed ie hebben ; 

 dat echter deze reeks van getuigenissen , bij herhaling, in vroege- 

 ren zoowel als lateren tijd, ten prooi geweest is aan een stelsel 

 van verminking en van bedrog, vf aarvan de Letterkundige Ge- 

 schiedenis naauwelijks een ander voorbeeld kan aanwijzen, en 

 hierdoor veroorzaakt is, zoowel dat sommige dier getuigenissen 

 aan krilischen twijfel onderhevig konden geacht worden, als dat 

 anderen , tot op weinige sporen na , ihans zijn verdwenen ; dal 

 niettemin de echtheid van de voornaamste dier getuigenissen , als 



van PLATINA, MARTINUS POLONIIS, STEPHANÜS DE BORBONE , OTTHO VAN 

 FREISINGEN , SIGEBERT VAN GEMBLOORS , MAKIANUS SCOTUS, en ZClfs Van 



ANASTAsiüs of het ZOO mishandelde liber Pontijicalis, op voldoende 

 gronden steunt, en deze den historischen oorsprong der overleve- 

 ring ook genoegzaam waarborgen ; terwijl eindelijk juist de blijk- 

 baar herhaalde pogingen, om deze getuigenissen te vervalschen, 

 te verminken , of zelfs te vernietigen , geacht moeten worden een 

 ongezocht bewijs voor de waarheid der betwiste daadzaak ie 

 behelzen. 



Ook op het chronologische bewijs, hetwelk tegen het bestaan 

 der Pausin gevoerd is , vestigde de Spreker de aandacht. Daarbij 

 deed hij opmerken, deels, dat de meer dan gewone lijdreken- 

 kundige onzekerheid, juist ten aanzien van het tijdvak, hetwelk 

 LEO IV en NicoLAAS I vaneen scheidt, niet anders dan uit een 

 vroeger gepleegd opzettelijk bedrog , of althans uit ecne of andere 

 buitengewone omstandigheid, kan verklaard worden; en deels, 

 dat de vaststelling der tijdorde , zoo als die thans bijna algemeen 

 is aangenomen , geheel en al met den twist over de Pausin in ver- 

 band staat; dat zij ook uitsluitend het werk is van panvini, bel- 



LARMINUS, BARONIUS, LABBÉ , MABIIXON , MÜRATOBI , enZ. , dat is Van 



zulken, die, het koste wat het wilde, de Pausin uit de rei der 

 Pausen wilden wegsirijken; dat zij kennelijk is ingerigt om het 

 geweld, der geschiedenis aangedaan, te bemantelen; dat zij dau 

 ook volstrekt geen vertrouwen verdient; en dat ouder anderen, 

 het begin der regering van nicolaasI, lietwelk thans vrij alge- 

 meen in 858 bepaald wordt, niet dan eerst iwcc jaren later kan 

 licblK'n plaats gehad, maar dat men zoo de gaping heeft aange- 



