/ 



40 OPENBARE VERGADERING DER DERDE KLASSE. 



gebrekkige aan, en hoore mij eeu iegelijk met een inscliikkelijk 

 gemoed en toegenegen oor! Moge vooral, sirü! hol underwei-p 

 eener Rede, gekozen en bearbeid, éér wij Uwe verrassende te- 

 genwoordigheid konden vermoeden. Uwer Majesteit niet geheel 

 onbelangrijk zijn ! 



Wat verslaat men door den echt weienschappclijken geest? 

 Waarom en langs welken weg is dezelve aan ie kweeken onder 

 eene Natie? — De beantwoording dezer beide vragen omvat de 

 twee hoofdtrekken mijner Rede, welke ik echter, wegens de 

 kortheid van het lijdsbestek, slechts hier en daar voor uwe aan- 

 dacht zal kunnen verlevendigen. 



I. 



Om behoorlijk na te gaan , tvat men door den echt welen- 

 sckappelijken geest verslaat , is bet uoodig op te merken, huc 

 dezelve ontstaat en werkt, en welke deszelfs hnrakterlrekken zrjn. 



Reeds de naam zelf' duidl het aan, dal, even als alles, wat 

 in de Maatschappij zich voordoet, zoo ook de welen.ic/iappen 

 u/t den menscli zelven i^ehorcn werden. — Slaan wij toch ons oog 

 op de inenschelijke natuur, wij zien daar verschillende liegin- 

 sclen harmonisch zamciiwerken, allen geput uit deszelfs inwen- 

 dig bestaan, hetwelk zich naar buiten door zijne gewrochten 

 openbaart. Er leeft in den mensch een zinnelijk, een i'rrxlan- 

 delijii en een zedelijk beginsel. — Het zinnelijke ontwikkelt zich 

 niel alleen in \erhoiiding lot zijn ligchaam , waar de dierlijke 

 zinnelijkheid ons den mensch op zijnen laagslen trap doet ken- 

 nen , maar evenzeer en verhevener in betrekking tot de hooger 

 en edeler vermogens , ik bedoel vooral zijn gevoel. Daardoor 

 ontwikkelt hij elke gcivfinnvording van zijn gemoed, mei name 

 de zucht tot het schoone, die zich in de kunsten en den kunst- 

 zin voortrelTelijk afspiegell. Dat veredeld beginsel gaf geboorle 

 aan Dicht- en Schilder-, aan Toon-, Beeldhouw- en Gravcer- 

 kunst; en hoc hel de hoogere vermogens van den menschclijken 

 geest in beweging zei, en werken doet, dal getuigden job. 



