42 OPENBARE VERGADERING DER DERDE KLASSE. 



weest zijn, derzelver oudlieidkundige overblijfselen en geschie- 

 deuis, Wetteu en Regtsleer, Godsdienstige gebruiken en Leer- 

 stellingen, Wijsbegeerte en Letterkunde, en van den toestand 

 van al deze onderwerpen in de dagen, waarin wij leven. Zoo 

 verheft liet den menscli op een liooger standpunt, en zoo doet 

 die wetenschappelijke zin (want uit haar zijn alle wetenschap- 

 pen geboren, en door haar werken zij) hem meer beantwoor- 

 den aan zijne roeping, en leert ons, Avaarin zijne ware opvoe- 

 ding bestaaat. 



Gedachtig aan de werkzaamheden der Klasse, waarin ik 

 spreek, laat ik thans Ier zijde, wat tot de opwekking van die 

 beide eerstgenoemde beginselen in den raensch betrekking heeft, 

 om mij uitsluitend tot den wetenschappelijken geest, in den 

 mensch en onder de volkeren werkende, te bepalen. 



Ontstaat dezelve uit den mensch en zijne natuur, wij moe- 

 ten , na deszelfs oorsprong te hebben aangewezen , nog dieper in 

 denzelven indringen , en letten daarbij vooral op deszelfs karak- 

 ter en de trekken , die denzelven kenschetsten. Welaan '. verza- 

 melen wij sleclits, ten einde niet te uitvoerig te worden, een en 

 ander dier trekken. 



Als eenc tiatuui-lijke oiiltvikheling van het kenvermogen, staat 

 die wetenschappelijke geest in harmonisch verband tot zijn gevoel, 

 en ziedaar een hoofd-karaktertrek. — Evenmin toch als in den 

 mensch verstand, gevoel en wil geheel van elkander onafhanke- 

 lijke vermogens zijn, evenmin werkt ook dit wetenschappelijk be- 

 ginsel ooit afgescheiden naar buiten. Uit het imvendige van den 

 mensch geboren , wordt het aangeblazen door eene hoogere , mede 

 inwendige , stemming. Het gevoel zet het in werking. Zoo ont- 

 staat er waarheidszin , warme liefde , geestdrift en hooggestemd 

 gevoel voor het ware, d. i. voor het wetenschappelijke leven. 

 Die liehoefte van den mensch naar waarheid wekt immer den 

 freest van onderzoek op, onvermoeid en onafgebroken. 



Vi-eemd is die geest derhalve aan die partijdige vooringeno- 

 nienhind met eigene inzigleii , meeningen en stelsels, die zoo 

 dikwerf den Geleerde verlagen ; want slelselznclil en partijdig- 



