Over de aankweeking van den wetensckappelijken geest. 55 



keliiig, daar wordea ook magtiger Slateu op hetzelve naijverigi 

 Zij hooren vaak naar die stem, kweeken volgaarne verbind- 

 tenissen aan met hen, die toonen op de hoogte van den tijd 

 te staan, en die door vastheid en kracht, op verstandelijke en 

 zedehjke beginselen steunende , den tijdgeest leiden en regelen ; 

 ja! zelfs magtige Staten, door vele millioenen van onderdanen 

 l)evolkt, oefenen meerder' en duurzamer' invloed in Europa door 

 die zedelijke middelen, dan door de uitbreiding hunner magt. 

 Want duurzaam en indrukmakend is die roem, welke uit de 

 heerschappij van den geest geboren wordt. l"'i 



.i\y. 



II. Gelukkig dan voorzeker het Volk , waar die echt wetend 

 schappelijke geest heerschende is , en hetwelk daardoor verstan- 

 delijk en zedelijk heerscht over andere Natiën , rijker in magt ; 

 maar armer van geest ! 



Het voegt niet te dezer plaatse te ontwikkelen, waarin de 

 aaukweeking van dien geest al verder moge gelegen zijn ook 

 uit het gezegde vloeit het als van zelfs voort. Maar ééne en- 

 kele aanwijzing, langs welken weg zij zich openbaart, besluite 

 mijne Rede. "^ 



Zal die wetenschappelijke geest waartijk worden aangekweekt 

 onder eene Natie, dan worde de behoefte aan dezeh'e gevoeld 

 en ontvange duurzaam voedsel van elk , wien het welzijn des 

 Volks niet onverschillig is. Zoo zal de Natie zelve dien aan- 

 kweeken. — Spreke dan elk deze noodzakelijkheid der aankwec" 

 king van den wetenschappelijken zin uit in zijnen kring! Of zou 

 dit overbodig zijn in onze dagen, waarin bij zoo velen de stof- 

 felijke belangen de hoogere overwegen; waarin de zucht lot 

 genot vaak de werkzaamheid knakt, en de Wetenschappen wel 

 eens op den achiorgrond worden terug gedrongen, terwijl alleeu 

 die, welke meer reglstreeks met de stoffelijke belangeïf Yefi» 

 bonden zijin een overwegenden invloed verkrijgen; in dagen, 

 waarin stoomkracht en nijverheid (die heerlijke gewroehtcii- eil 

 uitvindingen van den mcnschelijkcn geest!) bij velen de grdmle 

 liefboomen zijn , die de Staalsmachinc (gelijk men spreekt) in 



