Over het gehruih der beenderengelei als voedsel. 111 



rekenen; dus komt er 0,0028 Ned. Pond perNed.Kan of 0,0035 

 Ned. Pond (3| wigtje) op elke portie soep; voorwaar eene uiterst 

 geringe hoeveelheid. Te Haarlem bezigt men 16 Pond beende- 

 ren op 1000 portiën soep. Dus is in elke portie soep niet meer 

 dan 0,00266 of ruim 2| •wigtje drooge lijmstof bevat. 



Dat men geene grootere hoeveelheid lijmstof uit de beenderen 

 bekomt, dan een zesde deel ongeveer van derzelver ge^^^gt, is 

 af te leiden uit het volgende. De beenderen, nadat zij voorbe- 

 reid zijn om uitgetrokken te worden , bevatten iets meer dan een 

 vierde van derzelver gewigt aan waterdeelen. Van de overige 

 drie vierde deelen bestaan er twee volgens de ontleding van ber- 

 ZELius uit onbewerktuigde stof, en één vierde uit bewerkluigde 

 stof, die echter voor een klein gedeelte onoplosbaar is in water. 

 Eindelijk worden de beenderen niet ten eenenmale uitgeput, maar 

 houden steeds eenige oplosbare organische stof terug. Men zal 

 om deze verschillende verliezen het vierde gedeelte tot een zesde 

 moeten verminderen. Het watergehalte is door eene proefneming 

 bepaald geworden, in welke 500 wigtjes verkleinde, afgewas- 

 schen, maar door uitlekking en uitwendige zorgvuldige afdroo- 

 ging met een doek voorbereide beenderen, aan eenen van 75° 

 tot 105° C. afsvisselenden warmtegraad blootgesteld werden, zoo- 

 lang nog vermindering in gewigt waar te nemen was; het ge- 

 wigtsverlies bedroeg 135 wigtjes. Ook op eene andere wijze werd 

 het bovengestelde, ten aanzien der hoeveelheid lijmstof, beves- 

 tigd. Vier Nederlandsche Ponden heenderen namelijk, werden 

 gedurende vijftig uren in den stoomtoestel behandeld, wanneer 

 het geleiachtig vocht waterig werd en bij uitdamping geringe 

 hoeveelheden gelei opleverde. Men liad toen in het geheel 6,56 

 Ned. Ponden gelei bekomen , welke men rekenen kan gemiddeld 

 0,10 aan drooge lijmstof te hebben bevat. Daar namelijk in die 

 vijftig uren het geieihoudend vocht twintigmaal werd afgetapt en 

 verdampt, om door bekoeling tot gelei te stollen, is op dezelve 

 hel gemiddeld gehalte der in dien tijd bereide gelei toe te pas- 

 sen, daar men zorg droeg, de gelei zoo veel mogelijk van gelijke 

 consistentie te bekomen, en het gehalte wel in den regel, doch 

 echter niet altijd , door het uildroogen van een proefje l)epaald 



8* 



