Mededeel, wegens twee eigenh. Brieven van rembrandt. 1 47 



en latere Meesters meermalen in grooter of kleiner getal voor- 

 stellingen aantrefTen : als albert ddker , van mander en anderen. 

 Rembrandt heeft veeltijds de Bijbelsche Geschiedenis tot onder- 

 werp zijner Ordonnantiën gekozen , en van velen derzelve eerst 

 eene schets met de etsnaald gemaakt. Van twee dezer onder- 

 werpen vinden wij dan ook in deszelfs Etswerk uitvoerige en 

 meermalen veranderde schetsen, waaronder de groole Aflating 

 van het kruis, in den jare 1633 Ijewerki, bijzonder uitmunt, 

 gelijk ook de Grafdraging en de Graflegging (N". 84 en 86 bij 

 bartsch) niet alleen bijzonder fraai zijn van kracht en uitdruk- 

 king, maar ook door de vele veranderingen en wijzigingen der 

 ordonnantie bewijzen opleveren van ernstige studie en zucht 

 naar volmaking- 



De overgang dezer stukken uit de nalatenschap van Z. H. 

 FREDRiK iiENDRiK in handen van derzelver latere bezitters, zoude, 

 zoo al doenlijk, waarscliijnlijk tot ver uitstrekkende genealogische 

 redeneringen aanleiding geven, ter dezer plaatse minder ge- 

 past. Openlijk heeft van zijne Kunstwerken geen verkoop 

 plaats gehad, gelijk in den jare 1749 van zijne Boekverzame- 

 ling ; waarschijnlijk zijn dezelve dus aan een of meer zijner drie 

 Dochters toebedeeld geworden , en op deze wijze of bij overeen- 

 komst in het bezit van andere Vorstenhuizen gekomen. Daar 

 wij nu in de beschrijving der voormalige Dusseldorpsche Gallerij, 

 bijeengebragt in de achttiende eeuw door Keurvorst joiianu 

 ^v^-LEM van den Pfaltz, zes schilderijen van rembrandt aantreffen, 

 allen van gelijke grootte , van boven met eene toog , de boven- 

 genoemde ondertverpen voorstellende, aangevuld met eene Aan- 

 bidding van de Herders (overeenkomende met de Etsprent , ver- 

 meld bij BARTSCH, N°. 46), schijnt het geene uit de lucht gegre- 

 pene stelling, als men deze schilderijen voor de bewTiste aan- 

 neemt , en twee derzelve voor de in deze brieven bedoelde nieent 

 te moeten erkennen. Het zijn kahinetslukjes van de fraaiste be- 

 luindeling; alleen door het verloop der jaren moeten zij in 

 helderheid van toon verloren hebben. 



Van Dusseldorp werden zij tijdens de Franscbe omwen- 

 teling vervoerd , en zij bevinden zich thans in do l'inacolhcek 



