222 VIERDE KLASSE. 



zijn zijne kunslgeuooten , voor hem meer dan enkel kuuslgenoo- 

 ten, het zijn zijne vrienden, zijne broeders. Maar zijne laferee- 

 len , zijne lijnen , zijne toonvalleu , zijne stem reiken verder dan 

 dat begrensde gebied; zij dringen door lot allen, waar de be- 

 schaving werkt, tot de verste volken. 



De echte Kniistenaar is wereldburger. Geene grenzen schei- 

 den hem van andere volken ; de geheele aarde is zijn Vaderland. 

 Overal wordt hij gekend, somtijds zelfs, ondanks bet verschil in 

 taal en zeden , geëerbiedigd. Is zijne taal verstaanbaar voor al- 

 len , tot wien zij nadert ; galmt zij uit zijn marmer, zijne ver- 

 wen, zijne lijnen, zijne toonvallen; dan spreekt hij tot al wat 

 mensch is. Van den Donau tot den Indus ; van Archangel tot 

 Odessa ; langs Europa's bloeijende landsdouwen ; door Azia's en 

 Afrika 's gloeijende vlakten; zelfs tot aan de ijsvelden der pool- 

 streken, klinkt zijne stem; werken zijne vermogens; treft hij 

 de volken ; geleidt hij hunne bewegingen ; en is zijn arbeid dik- 

 werf eene der menigvuldige en krachtige middelen, om hen 

 niet alleen te bezielen en te verheffen , maar zelfs om hen te 

 veredelen. 



Te veredelen ? welk woord ontglipte daar aan mijnen mond ! 

 dweept hier niet eene te sterk gespannen verwachting? 



Wat toch is alle dusgenoemde veredeling zonder zedelijke ver- 

 betering? wat eene zedelijke verbetering zonder Godsdienst? en 

 wat vermag de Kunst , ter bevordering dezer onze hoogste be- 

 stemming? Stuit hier niet haar vermogen? verstomt hier niet 

 hare taal? 



Zedelijkheid en Godsdienst zijn in de menschelijke natuur als 

 ingeweven. Zij werden met hem geboren; groeiden met hem 

 op, en bevatten zijne heiligste en eeuwige verordening. Door 

 haar wortelt zijn voet als in de aarde , en daar lirengt hij vruch- 

 ten voort, zoo als niemand builen den mensch voortbrengen kan. 

 Door haar strekken zijn geest en hart zich naar den Hemel; 

 voelt hij zich der Godheid genaderd , en wordt zijn bestaan 

 grenzenloos. Alles wal de Zedelijkheid en Godsdienst bevordert 

 is zijner waardig; alles wat den stempel harer goedkeuring niet 

 met zich voert wekt bij hem geene blijvende }>elangstelling; wai 



I 



