.AiitJ- \\s HALL, Redevoering. .lüAHKa'ji 261 



maat van het een door de oufwikkeling vau lici ander binnen 

 deszells grenzen gehouden wordt ; maar inderdaad treflbnd is 

 de opmerking vau het meuigmaal voorkomend verschijnsel , dat 

 eenige invloed van buiten op het levend ligchaam, in overmaat 

 aanwezig zijnde , juist in de overmaat zelve zijn eigen geneesmid- 

 del vindt , terwijl de plant en het dier inlusschen hunne natuur- 

 lijke verrigtingen blijven voortzetten. Werkt het licht te fel op 

 het dierlijk organisme en zoude dit misschien het oog benadee- 

 len, — juist door datzelfde licht trekt de pupil zich te zamen , 

 en de scbadehjke werking der lichtstralen wordt opgeheven. — 

 Wordt de warmte voor eenige plant te hevig , zoo veroorzaakt 

 diezelfde warmte eene vermeerderde uitwaseming, waardoor het 

 gewas bekoelt. Naarmate de liitle sterker wordt, neemt, juist 

 daardoor, dit beveiligend middel in omvang en kracht toe. Zoo 

 blijft het gewas (en uit gelijke oorzaken, ook het dier) bij de 

 hitte des daags koel , en waar slechts levende planten in genoeg- 

 zamen overvloed aanwezig zijn , wordt de hilte niet verzengend. 

 Het bekoelend vermogen dier uitwaseming is zoo duidelijk, dat 

 men , door ivann water aan den wortel der planten te brengen , 

 deze, door de hierdoor aangezette en sterk vermeerderde uitwa- 

 seming, aan derzelver oppervlakte des te meer heeft zien bekoe- 

 len en alzoo de anders uadeelige gevolgen vau de aaugebragle 

 warmte , zelve heeft zien opheffen ^. 



Waar daarentegen de koude des nachts voor de tedere orga- 

 nen welligt hinderlijk zoude wezen , wordt de koude eeniger- 

 mate getemperd door de warmte , die juist dan , door het op- 

 nemen van luchtvormige vloeistoU'ea en het vei'anderen derzelve 

 in druipbare , iu de plant geboren wordt. Vandaar ook de 

 warmte, die zich, door de opneming van zuurstoEucht , soms 

 lot eenen zoo aaninerkelijken graad in de bloem ontwikkelt en 

 welke warmte hier waarschijnlijk voor de verrigtingen van dit 

 deel nuttig is. Uit deze naar de omstandigheden afwisselende 

 opslorping en uitwaseming , is het voorzeker voor een gedeelte 



* Zie de proeven van de llccrcn a. van beck en c. a. blrcsma , undci iin- 

 delen in hel ïijdsrliiin /al Imliluul IRl'J, lil. öi. 



