266 OPENBARE VERGADERING DER EERSTE KLASSE. 



uitbreiding erlangen. Het verband tusscben de deelen onder en 

 boven den grond , in hunne uilgebreidheid en in de uitwaseming 

 boven den grond, die met de opslorping van beneden in steeds 

 voortdurende betrekking staat , en noodzakelijk staan moet, houdt 

 den wasdom in stand. 



Wanneer alzoo dit verband door het verplanten , waarbij de 

 wortels, vooral bij de warmte en droogte , veel lijden , of door 

 andere oorzaken verbroken is, is de dood der plant daarvan 

 doorgaans het gevolg. 



Ziet de plant zoo in het algemeen , als aan zoovele hoogstver- 

 scheidene werkingen van builen onderworpen, het bewegelijk 

 snarentuig , dat door velerlei uitwendige beroering verscheiden- 

 hjk wordt aangedaan. Maar ziet tevens, hoe voorireffelijk het 

 geheele zamenstel is der levende plant , dat zij , van hare eerste 

 jeugd tot aan haren ouderdom toe, door alle die werkingen 

 wordt aangedaan en daarop terug werkt , zonder dat hare eigene 

 verrigtingen daarbij lijden niet alleen , maar tevens dat deze 

 daardoor aanmerkelijk bevorderd worden. Immers zij heeft in 

 zich de hulpmiddelen, om de overmatige of schadelijke werking 

 van het een tegen te gaan, den nuttigen invloed van het an- 

 dere tot haar voordeel aan te wenden , zonder ooit op te hou- 

 den , een voedsel opslorpend , met zich vereenzelvigend en het 

 overtollige weder uitwasemend gewas te zijn. 



Bij zoo vele eenvoudige en doeltreffende hulpmiddelen tot be- 

 waring en uitbreiding en vermenigvuldiging der plant, koude 

 ligtelijk de vrees ontstaan , dat de uitbreiding van het plantenrijk 

 te ver zoude gaan, zoodat hiervoor geen plaats genoeg op den 

 aardJjodem zoude overblijven, indien men niet tevens wist, dat 

 juist door de groote ontwikkeling van het eene gewas, van eenen 

 boom, b. v. , voor vele andere soorten op deszelfsstam en takken 

 plaats gegeven wordt en de , later , tot aarde wedergekeerde plan- 

 tendeelen op nieuw voedsel voor andere planlendeelen opleveren , 

 en dit beter dan de meer wcrkelooze delfsloffolijke aarde ooit 

 zoude kunnen doen; terwijl eindelijk de dieren , die van plant- 

 aardig voedsel leven , het overtollige in het plantenrijk van zelf 

 biimcn behoorlijke perken houden. 



