VAN HALL, Redevoering. 271 



vereenigen. Daar nu iedere cel kan gedacht woraen voor zich te 

 beslaan , zich zelve ie voeden , hare opgenoniene bestanddeelen 

 zelve te verarbeiden en in zich zelve beginselen van nieuwe cel- 

 len te vormen , kan men begrijpen , hoe ieder orgaan der plant 

 zijne eigene stoffen op zijne wijze bereidt en dat , onder overi- 

 gens gunstige omstandigheden, uit ieder, ook het kleinste deel 

 eener plant, een geheel nieuw gewas geboren kan worden, het- 

 geen ons tevens het straks vermeld hersiellingsvermogen der plant 

 eenigermate verklaart. 



De meer zamengestelde dieren zijn aan meer gevaren door 

 uitwendige beleedigingen blootgesteld, daar de herstelling van 

 verlorene gedeelten , die bij de plant , door de groeikracht van 

 iedere cel en door de verandering van het eene orgaan in het 

 andere, zoo uitnemend bevorderd wordt, bij het dier, vooral 

 onder de hoogere dierklassen, veel bezwaarlijker is. Maar hier 

 staat legen over, dat het dier zich door zijne veelsoorlige bewe- 

 gingen aan vele gevaren zelf kan onttrekken , door eigenaardige 

 verdedigingsmiddelen zich daartegen beschermen en in de al- 

 lervolkomensle , door de hoogere Rede, hulpmiddelen uitdenken 

 en die ter zijner bescherming zelf ten uitvoer leggen. Naarmate 

 het aantal organen grooter en het verschil dier organen belang- 

 rijker wordt , ontslaan , juist uit dat meerder aantal organen , 

 nieuwe hulpmiddelen tot instandhouding van het geheel , welke , 

 bij de minder volkomene schepselen , wegens derzelver meer 

 eenvoudige vorming, niet aanwezig kouden zijn. 



Zoo heerschen er algemeene wetten en regelen , eenvoudige 

 beginselen , die echter vruchtbaar zijn in vele en gewiglige ge- 

 volgen. De aanvanger in de Wetenschap ziet eerst slechts ver- 

 schil, duizendvoudige verschillen, waarin zijn oog verwart en 

 die hem geheel zouden afschrikken , indien hij niet al zeer spoe- 

 dig sporen ontwaarde van die onovertrefbare éénheid bij de groole 

 verscheidenheid , welke het kenmerk is van al het geschapene , 

 en waardoor hij , bij verdere vorderingen , meer en meer leert , 

 alles tot algemeene overzigten , vaste regelen en hoofdbegrippen 

 ic herleiden , mei één woord , alles lol die wijsgccrige éénheid 

 ie brengen , welke hel doel is van allo meer gevorderde sludie 



18- 



