FILICUM ARBORESCENTIUM PHYSIOGNOMIA. 19 
ADNOT. III. Quum filicum arborescentium major pars Cyatheaceis sit accensenda, jam hujus loci erit 
nonnulla addere de 
FILICUM ARBOREARUM BRASILIENSIUM PHYSIOGNOMIA ET GEOGRAPHIA. 
Quarum filicum ipsi novimus species 22, 19 e Cyatheacearum tribu, scilicet: 44lsophilas 14, Cyatheas 5 a 
nobis (pag. 65 — 76.) descriptas et Hemiteliam speciosam et capensem; atque 5 e Polypodiacearum: Didymochlae- 
nam sinuosam et Polypodia connexum et subincisum. His praeterea accedunt Alsophila. setosa. Kkaulf., pro 
cujus synonymo forsan Polypodium axillare Raddii habendum esse, b. Kaulfuss ipse litteris me monuit, et 4. 
radens ejusdem auctoris, porro Cyatheae Delgadii et Sternbergii Pohl. Hunc numerum ulterioribus peregrina- 
tionibus et indigenarum DBotanicorum studiis in duplum facile augeri posse , neutiquam dubitamus, ita ut inde 
patebit , Brasiliam, tanta diversissimorum vegetabilium copia tantoque florum. splendore conspicuam , vel quod 
ad has ignobiliores formas attinet, pluribus aliis terris tropicis antecellere. Aliae species, ut Dicksonia tenera , 
Saccoloma elegans, ob caudices licet ligno vero instructos attamen vix super terram elevatos rectius filicibus 
herbaceis adscribimus. 
Ita autem hae filicum gentes arboreae et caudicis proceritate et frondium mirifica amplitudine atque divi- 
sione eminent, ut saepissime cum Palmis comparari soleant; neque ego quidem scio, utrum genus mihi, dum 
primus adspexerim, majori fuerit admirationi: Palmane, quae trunci ingentem columnam centum et quod ex- 
cedit pedum altitudine in limpidam auram erigit, eque frondium spectabili coma in efformandos spadices ruit, 
ceu ramos foliorum in flores transformatorum regulari aggregatione coronatos, an filix arborea, quippe cujus 
frondes et forma et magnitudine ignobiliores, amoeno metamorphoseos lusu colorumque varietate carentes, in 
evolvendis.soris, sporangiis et gongylis innumerabilem, immo infinitam quasi materiae organicae divisionem 
exhibent. Animus enim naturae indagationi deditus, non solum magnitudinem et formarum elegantiam admi- 
ratur, sed oculos in minima eaque maxime recondita acuens, eodem sacro horrore perstringitur, quo perculsus 
a viae lacteae immensitate astrorumque incomprehensibili lapsu vultum in terrestria minusque dissita deflectit.") 
Omnium maxime spectabilis caudiceque elato insignis nobis visa est Hemitelia speciosa, quam in tabula 
itinerarium nostrum concomitante, quae inscribitur: , Ausgrabung der Schildkróteneier**, intuentis ad sinistram 
inter arbores sylvestres depictam exhibuimus; aliam speciem pariter conspicuam, .lsophilam paleolatam. in iti- 
nerarii tabula priore, cui titulus ,,Pflanzenformen des tropischen America figura IX. sistit; Alsophilam. excelsam 
Tab. nostra XXVII. in valle montis Serra de S. Geraldo dicti, partem tractus. montium, Provincias Seba- 
stianopolitanam et Minarum dirimentium, quem barbarae gentes Puris atque Coroados p gantur, depi i 
Alsophilam armatam et Didymochlaenam sinuosam denique in sylva primigenia , quae densa c 
P 
aligine m 
rupes montis Serra de Estrella inhorrescit. 
Quod vero horum vegetabilium PHYSIOGNOMIAM attinet, figurae differentia variique morphoseos gradus 
praesertim in caudice inque frondium magnitudine et divisione sunt expressi. Inter nostras Alsophila! excelsa 
et Didymochlaena sinuosa caudicis magnitudine excellunt, quem exacte cylindricum , 6 ad 8 poll. diametro 
aequantem , in 25 ped. altitudinem emicantem , phyllulis rhombeis tessellatum atque, praesertim in junioribus 
partibus, denso palearum nitidarum fuscarum indumento tamquam vellere obductum observavi, egregium decus 
sylvarum aboriginum , quae perpetuo rore madentes obumbrant montes Serra do Mar dictos, per Sebastiano- 
politanam provinciam decurrentes. Stirpes sane mirandi adspectus, cujuscunque peregrinatoris animum insolita 
specie in stuporem conjiciunt. Quae illis minores sunt: 4lsophila paleolata et hirta, Cyathea, Schanschin. et 
*) Numeravi in caudice quodam CyatAeae vestitae 15 frondes, in fronde 22.pinnas complete sorophoras, in qua- 
vis pinna 44 pinnulas complete soris onustas, in quavis pinnula 23 lacinias instructas soris 8, in quovis soro 
30 circiter sporangia, in quovis sporangio 60 gongylos. Producit igitur talis caudex (omissis in calculo 
reliquis soris per summitates sparsis) 5,854,4064,000 gongylos! Qui si omnes novam prolem propagarent, inde 
sylva immensa surgeret; at natura non creandis sed creatis noverca. 
21 
