80 . FILICUM ARBORESCENTIUM PHYSIOGNOMIA. 
hirtula caudices in 19 ad 15 pedes extollunt, 3 ad 4 poll. diametro metientes, nunc denso palearum agmine 
obtectos nunc radicularum aérearum rudi et incompto tegmine munitos, nigricantes aut spadiceo - fuscos, Inter- 
dum harum specierum caudices longiusculo tractu vides humifusos inque terra subputrida repentes ; aliae trun- 
cos offerunt in paucorum pedum longitudinem extensos, nec stricte erguntur, sed oblique e humo surgunt, 
quasi hoc priscum plantarum genus (quod tellurem anterioribus periodis frequentius quam hac nostra aetate in- 
coluisse, lithanthracum moles testatur), junioris prolis eaeque laetioris consortium reformidet. Sane , inest 
nescio quid triste et sinistrum his filicibus, tam colorem spectes obscurum caudicis et insolitum exsuccarum 
palearum. indumentum, quam aculeos, quibus caudices ac stipites rigent, frondium porro uniformem viridem colo- 
rem non jucundae viriditatis, sed decrepitae potius exarescentiae testem, quum floribus perficiendis omnino im- 
pares, in longum latumque ingrato studio diffandantur, odorem denique illum specificoum herbaceo -acridulum, 
quo filices ab omnibus phanerogamis differre dicas, Haec omnia, in filicibus obvia, abhorrent ab egregia illa 
Florae brasiliensis sobole; quae coloribus, formis, odore mirifice variata, quodcunque pulchri amoenique in plan- 
tis existere potest, summa energia explicat et incredibili luxurie propagat. Quae quum mecum reputarem, suc- 
currit, hasce filices e prisco illo tempore, quum elephas primigenius, megatherium aliaeque immanes belluae 
per densa nemora filicima lento cursu ferebantur quasi in nostrum transfugisse, atque mundi primigenii 
exilia monumenta tamquam molestas hospites a nostri aevi formis vegetabilibus abhorrere. 
In frondium forma, magnitudine atque divisione eamdem zoAvxoiav — ut Theophrasti verbo utar — na- 
tura capessit, quam in herbaceis filicibus miramur, non folia per varios gradus in florum fructusque metamor- 
phoses abigens, sed in eo acquiescens, ut demonstret, quid folii viridis morphosis ferat, quid ferre recuset. Aliae 
sunt species, e. g. Jdlsophila hirta, quarum frondes delicatae, e tenui substantia factae, atque mirum in modum 
dissectae , agitante vento crispari solent, visu amoenae; aliae, uli .4. excelsa, petiolos fortiores rigidioresque 
elevant frondiumque minus divisarum curvatura Palmae comam aemulant. Ceterum id motabo, plerarumque 
filicum arborescentium caudex paucioribus ornari frondibus, iisque in genere laxius patentibus, quam Palmarum. 
Omnium, quas vidi, specierum frondes in comam sic dictam rosulatam conspirant, neque ullibi illas e latere 
hinc et illinc progressas sese verticaliter excipere — id quod in herbacearum rhizomate repente saepe accidit — 
vidisse memini. Priusquam evolvuntur vernatione circinata introrsum convolutáe apicem caudicis terminant in 
conum RERO E HD pariter ac in Cycadeis observamus , quo quidem tempore paleae frequentiores omnem 
frondium dense obvallantes et colore fusco fulvove et nitore quasi metallico stirpi sunt 
eximio ornamento, atque oculos eminus alliciunt. Quum vero ad evolutionis stadium pervenerint, incremen- 
tum in petiolo prius, postea ad laminam defertur, ita ut stipites subito elongentur, pinnaeque antea involutae 
inde a basi sursum explicentur. Tandem post anni et quod excurrit spatium singulae frondes emoriuntur; aliae 
de caudice tamquam ex articulo! decidunt , phyllulam regularem relinquentes, aliae parte basali persistunt at- 
' que succrescentibus ibidem ubique pluribus radiculis aéreis saepe in enormem molem incrassantur, 
Quae de GEOGRAPHIA Dendropteridum (sit venia verbo, quo filices arborescentes denotemus) proferenda 
habemus, alia earum distributionem , alia topologiam s. stationem et habitationem spectant. 
Primum moneo, cunctarum, quas observare contigit, specierum ne unicam quidem in campis vel in sylvis 
aestu aphyllis, quas vernaculo nomine DBrasilienses Caa-tinga, i. e. sylvas sublucidas, dicunt, observatam esse, 
omnes contra in sylvis aboriginibus profundis (Caa-eté) raroque inde aufugas in sylvulis jam. incendia et cul- 
turam passis, ac iterum in novas frondes luxuriantübus (Caa-po éra). Umbram ibidem atque praesidium ex- 
petere videntur altissimarum arborum, quae illas in sylvas virgineas congregatae sunt. Eremitarum ad instar 
solitariae degunt, tristes, melancholicae; nec stirpibus parasiticis, quarum illa terra est feracissima , uti Muscis, 
Jungermanniis , Aroideis, Bromeliaceis et sic porro consortium praebent, nec animalia, ut aves , apes aut for- 
micas grato hospitio excipiunt. In magnas greges nunquam consociantur, id quod de multis filicibus herbaceis, 
e. &. de Mertensiis, Lindsaeis pluribusve Acrostichis valet, sed sparsae proveniunt, ita ut vix altera alterius 
frondibus defendatur; contra e fruticum et arborum minorum variis generibus multas species e. g. Coffeae, 
Gardeniae, Duhameliae, Aegiphilae, Clistacis, Justiciae, IMendoziae, Clidemiae, Citrosmae rel, aeque ac Gra- 
