" " " Z 
& 
POLYPODIACEAE. X. DICKSONIA. 101 
-». Supra fasciculorum vasorum apicem clavatum, in parenchymate e cellulis tenuibus facto, oriuntur utri- 
culi superficie primum similari, muco repleti ; 
2. Superficies utriculorum cellulosam compaginem adipiscitur ; 
5. Basis utriculorum extenditur in stipitem e duabus cellularum seriebus constantem, et in peripheria si- 
mul series cellularum majorum annulum efformat; 
4. In centro sporangiorum Gu utriculi plastici (thecae) oriuntur, singuli quaternas cellulas continentes, 
uae muco iis incluso condensato, in gongylos nunc congelascentes nunc a se iterum dissolvendos 
q , ey $ D 
duplici membrana praeditos adolescunt. 
Sporangia cum ovulis Phanerogamarum comparata, Si quis ea, quae heic tradidimus, attente considera- 
verit, atque sporangiorum historiam cum ovulorum in plantis phanerogamicis comparaverit, analogiam quan- 
dam inveniet intercedere inter nucleum nudum talium. ovulorum atque utriculum illum, qui primum sporangii 
initium sistit; perinde nempe ac in Phanerogamarum ovulis nucleus adest primum e cellularum congerie com- 
pactus, postea secedens in embryonem et membranam periphericam, (quae Mirbelio tertia, Tercine,  Neesio 
Kernhaut, membrana. nuclei, appellatur), ita in Filicum sporangiis papillam habemus primo homogeneam, dein 
abeuntem in membranam exteriorem et nucleum eá contentum. Qui tamen nucleus nec simplex est, mec in 
unicum embryonem adolescit, sed in multa embryonis membra dilabitur. Neque nos hunc polyembryoniae cha- 
racterem in Filicibus ita admittimus, ut iis sexum et ea omnia, quae ad veram foecundationem faciunt: pol- 
len, membranas ovuli, micropylen, chalazam, rhaphen, mnucleum in embryonem abeuntem, adscribamus. 
Ceterum neminem fugiet, multa in historia evolutionis harum partium analogiam praebere cum evolutione orga- 
norum sexualium in plantis phanerogamicis: ita gongyli pariter ac granula pollinis gignuntur in cellulis cir- 
cumcirca clausis, et annuli per sporangia decursus in diversis Filicum familiis diversi, cum rhaphes et chala- 
zae variis conditionibus comparari quoad formam possunt, In Polypodiaceis et Cyatheaceis apex annuli (quasi 
rhaphes apex essét, s. chalaza) puncto insertionis (quod hilo comparamus) approximatur, in Hymenophylleis et 
Schizaeaceis ex adverso opponitur, in Osmundaceis ad latus; bene tamen vides, hae sporangiorum variae mor- 
phoses, licet cum ovulis anatropis et orthotropis similitudinem quamdam prae se ferre videantur, ab ovulorum 
natura tamen eo summopere abhorrere, quod micropyles organica structura, in veris ovulis essentiali, careant. 
Siquidem Filicum sporangia inveniremus certo loco aperta, jam ulterior cum seminibus Phanerogamarum ana- 
logia indigitaret, hoc ipso loco embryonum formationem incipere, et gongylos thecarum ibidem sitarum prius e 
muco amorpho congelascere, attamen observatio haec omnia non confirmat, nam omnes partes in sporan- 
gio contentae uno eodemque tempore maturescunt. Maximum: igitur interest discrimen inter embryo- 
nis Phanerogamarum et gongylorum Filicum efformationem. Ile nimirum e papilla s. nucleo solido evolvitur 
solitarius, primum nudus, dein succrescentibus brani inalibus tectus; contra gongyli Filicum jam eo 
ipso tempore, quo membrana peripherica separatur, e nucleo dilabente oriuntur, neque membranis suc- 
crescentibus teguntur, sed in peripheria duabus membranwlis se induunt, quas ipsi praepararunt, Ceterum non 
in omnibus thecis hanc gongylorum formationem rite evenire, eo patet, quod gongylos saepe invenimus dia- 
phanos, quasi cavi essent atque muco plastico non referti, ideo inertes, quales jin Cyatheaceis praesertim fre- 
quentissimi, Ita igitur natura Filicum propagationem moderavit, ne effrenata licentia totum orbem implerent. 
