108 GLEICHENIACEAE. XIII MERTENSIA. 
5. MERTENSIA «(pICRANOPTERIS) FLEXUOSA. Tab. LX. Fig. I. 
M. rhizomate strigilloso- hirto; fronde rigida, fragili, repetito- di- vel tri- 
chotoma glabra; stipite subflexuoso petiolisque apteris teretibus, apice incrassatis; 
pinnulis subtus pallidioribus vel glaucescentibus, linearibus acuminatis, laciniis lineari- 
lanceolatis obtusis; sporangiis 4 — 6 — 10. 
Mertensia flexuosa, Schrad. in Góll. gel. Anz. 1821. p. 863. collatis specim. orig. 
IMertensia rigida, Kunze in Linnaea, 1854. p. 16. ipso recognoscente. 
Rhizoma crassitié pennae columbinae, flesuosum, ramosum, passim fibrillis tenuibus radicans, pilis 
ferrugineis paleiformibus strigillosum, saepe plures pedes longum, frondes plerumque nonnullas promens, 
atque delapsarum vestigiis tamquam ,nodulis brevibus cylindricis notatum, Stipites spithamaei vel pedales, 
teretes, paullo flexuosi, viridi-fuscescentes, glabri, inferne verruculis parvis asperi ibique pariter ac rhi- 
zoma strigillosi, ad divisionem primariam incrassati, uti tota stirps rigidi. Divisiones frondis nunc dichoto- 
mae, nunc, gemmis centralibus evolutis, trichotomae brachiato-patentes. Petioli pinnarum et pinnularum 
fere teretes, superne (ubi dividuntur) incrassati, imi sesquipollicem, summi quatuor lineas longi, apteri. 
Pinnulae in omnibus divisionibus sessiles, subhorizontaliter patulae aut deflexae, imae 4 ad 7 poll. longae, 
1 latae, superiores breviores et angustiores. Laciniae crassiusculae, fere coriaceae, dum siccae valde fra- 
giles, insignes nervo quam in plerisque speciebus crassiore, venis bi- vel tricruribus valde frequentibus at- 
que basi lata e nervo exeuntibus , obtusae, interdum emarginatae. Hhachis inter lacinias latiuscula, convexa, 
praesertim in inferiore facie plerumque rubenti- viridis. Color laete viridis, infra glaucescens cum rubedine, 
varius viridis. Gemmae centrales in hac specie frequenter evolutae, primum pilis subulatis castaneis hir- 
sutae atque tectae pinnulis duabus oppositis. complicatis postice pinnatifidis antice pinnatifido - crenatis. Spo- 
rangia breviter pyriformia, 4 — 5 — 10, raro plura, non semper regulariter in soros collecta, sed inter- 
dum quasi sparsa. Gongyli breviter tetraédri, basi convexa. 
Haec species ab omnibus facile dignoscitur firmitate , rigiditate, pondere frondium, trichotomia saepe 
repetita, pinnularum jugis breviter petiolatis , petiolis apteris teretiusculis, laciniis dense venosis, venis basi 
larga confluentibus, rhachi utrinque convexa. 
In montium tractu Serra do Mar dicto, in Provinciis Sebastianopolitana, Spiritus 
Sancti, Bahrensis vidi. Loca arida, calida, lapidosa, sylvas caeduas praediligit. Prope 
Belmonte in. Oceani littore locis lapidosis invenit nobil. Princeps Maximilianus JFiden- 
sis. Jn Peruvia quoque ad Chibangata legit cl. POppig. 3j 
Tab. LX. Fig. I. 1. Particula pinnulae, lacinias duas ab utraque facie exhibens. 2. Sporangia quatuor 
in sorum conspirantia, 3. 4. 5. Sporangia clausa. 6. Sporangium ruptum. 7. Gongyli 8. Pili hinc inde ra- 
mosi, rhizoma tamquam paleae obvolventes. Omnia varia magnitudine aucta. 
ADNOT. JMertensiae species, hucusque magna ex parte secundum manca herbariorum specimina descrip- 
tae, ulteriore egent examine,  Habitu et crescendi modo, ramificatione scilicet, pinnarum directione, gemmae 
centralis abortu vel evolutione, securius discernuntur, quam forma, colore et pube laciniarum. Cum vero nobis 
contigerit, haud spernendam examinandi diversorum speciminum copiam , species brasilianas novis characteribus 
instruere conamur. 
