120 MARATTIACEAE. I. MARATTIA. 
rubro -fuscae aut superne migricantes, vix virides, inferne laevigatae, superne irregulariter verruculosae et 
papillosae, extus passim foveolis ovatis aut ellipticis fuscis insculptae atque paleis tenuibus griseo- fuscis 
adspersae. etate provectiore, dum rhizoma attollitur, squamae excrescunt et extra terram fiunt proto- 
phylla (s. frondes primae formationis, conf, Tab. LX XI.) coriacea, magna, semiorbicularia, margine plus minus 
crispo aut lobata, adscendentia, circa stipites succrescentes in caespitem amplum collecta, testaceo: fusca, 
passim scrobiculata et paleata. Frondes bipinnatae in uno rhizomate nonnullae simultaneae, erectae; 3—5- 
pedales, caespitosae, excluduntur gemmis subglobosis, margini rhizomatis, ubi in squamas abit, enatis. Pri- 
mum inter squamas arcte compressas latent, tunc vernatione non circinata sed uncinata aut incurva inter 
squamas emergunt et cito evolvuntur. Stipes pedem et quod excedit altus, basi, ubi nonnunquam fere polli- 
cem diametro aequat, hinc squama vaginatus, fere teres, paleis fuscis, praecipue in parte basilari, instruc- 
tus. Rhachis plures pedes alta, in parte inferiore teretiuscula, in superiore supra bicanaliculata subtus con- 
vexa, ad pinnarum exitum incrassata, ibique densius paleata. Pinnae oppositae, numero jugorum secundum 
rhacheos longitudinem diverso.  Hhaches pinnarum pariter ac communis teretiuscula 'supra canaliculata ad 
pinnulas paleata et incrassata, antice crista herbacea tamquam ala decurrente praecincta, Pinnulae forma et 
magnitudine valde variae, quam quidem varietatem in T'ab. nostr. L XIX. et LXX. conspicias; aliae sunt 
breviter lineari-lanceolatae, aliae longe acuminatae, basi plus minus cuneatae aut subcordatae, margine 
praesertim antice serratae vel duplicato -serratae. Costa media et venae bifurcae in facieinferiore frequen- 
ter adspersae paleolis fuscis irregularibus. Color superne laete viridis, inferne nonnihil pallidior, Sori 
lin. 1 — 1 longi, elliptici, pallide testacei, indusio juniore testaceo -viridi, tandem fuscidulo. Sporangia in 
quovis latere 6 — 12, in junioribus soris supra convexa et clausa, in adultis dorso rima irregulari trans- 
verse hiantia. Gongyli in cumulo albi, seorsum adspecti albi cum tinctura rosea, ovales, membrana exte- 
riore reticulata. 
Crescit in sylvis aboriginibus montanis Prov. Sebastianopolitanae passim, e. g. in Serra 
de Estrella, locis umbrosis humidis, ad torrentes rel. ^4 
Expl. Tab. LXIX. Frondis sterilis IMarattiae cicutaefoliae pars, e minoribus, a facie superiore, adjecta 
pinna ferüli e basi frondis, cujus pinnulae inusitatas formas affectant. ^a. Pinnae fertilis pinnula termina- 
lis. m.n. — 1. Compaginis parenchymatosae sporangii effoeti diagramma. 92. Sectio transversa per sori junioris 
alteram extremitatem , qu& indusii et marginis sporangiorum interni fabrica patet. 3. Cellulae indusii. Fig. : — 3 
valde auctae. — 4. Marattiae alatae squama gemmam proferens, a facie interiore, cum concavitale pro: stipite 
frondis jam evolutae. 5. Eadem squama a facie exteriore, vernationem frondis novellae exhibens. Has duas 
figuras in horto regio berolinensi delineatas benigne communicavit amicissimus Link. 
Tab. LXX. Pinnularum diversae formae, m. n. — o. Sectio transversa sori, qud demonstrare velimus 
sporangiorum in venula insertionem atque cum indusio inbmum nexum. 2. Sporangia duo juniora, ita sectione 
verticali aperta, ut compages reticulata appareat cellularum , quibus gongyli continentur. 3. Sectio verticalis per 
unius lateris sporangia immatura ducta, monstrans eorum cava versus lineam medianam convergere. 3. Sori 
immaturi sectio horizontalis, positionem sporangiorum alternam exhibens. 4. Paleola e divisione venae. 5. Pa- 
lea e rhachi frondis. Omnia magnitudine aucta. 
Tab. LXXI. Caespes protophyllorum cum emissis inde stipitibus. Hanc figuram secundum iconem in 
horto regio berolinensi factam a cl. Otto benevole communicatam exhibemus. . 
Tab. LXXII. II. Particula piunulae fertilis a facie inferiore, cum soris apertis. 9. Particula pinnulae 
fertilis a facie inferiore, resectis soris, ut parvi calli appareant lineares, tamquam sororum receptacula. 3. So- 
rus junior minor, adhucdum clausus, a latere. 4. 5. Sori duo aperti. 6. Sorus plura sporangia colligens, a 
dorso, et 7. idem a basi. 8. Idem apertus. 9. Gongyli. Ommia varia maguitudine aucta. 
