96 TWEEDE KLASSE. 
ver heeft het terrein, waarop hij zich begaf, niet alleen op den 
titel aangeduid, maar ook nader omschreven, als: »die linguis- 
»tiek, welke der Geschiedenis ten dienste staat bij de nasporing 
pen ontwarring der talrijke Volksverhuizingen, waarvan deze 
» getuigt, terwijl zij de Aardrijkskunde tot eene wijsgeerige afdee- 
»ling der menschelijke familiën opleidt, en eindelijk tevens een 
»kunstmiddel aanbiedt ter bevordering van het aanleeren der in 
»schijn soms van elkander meest verwijderde talen.” 
Niet zoo zeer, derhalve, immers niet in eene eerste plaats, de 
menschelijke taal in haren eersten oorsprong en innerlijke geaard- 
heid in het algemeen, is hier het voorwerp van des Schrijvers 
bespiegelingen, maar de gesprokene zoowel als geschrevene talen 
en tongvallen, in betrekking van afkomst of verwantschap tot 
elkander, vooral in verband met het eigenaardige der onder- 
scheidene stammen of volken, door welke zij gebruikt worden. 
Eene vergelijkende grammatica der talen , bepaaldelijk van Eu- 
ropa, ten einde in de veelsoortige verschijnselen, die deze studie 
aanbiedt, vaste Wetten, en voor Geschiedenis en Volkerkunde 
proefhoudende opmerkingen en beginselen vast te stellen; — 
ziedaar op eene groote schaal het plan, waaraan-de Italiaansche 
Geleerde een? levensarbeid schijnt gewijd te hebben, en waarvan 
zijne beknopte, maar kernachtige Verhandeling, als het ware, de 
eerste lijnen of uitgangspunten aangeeft. 
Eene eerste opmerking, hiertoe leidende in de Verhandeling, 
raakt het dusgenaamde lexicale (anders etymologische) element 
in elke spraak. De gevolgtrekkingen, die uit gelijkenis en we- 
zentlijke verwanischap van de woorden en hunne beteekenissen 
in twee of meerdere talen gemaakt worden, zullen ongetwijfeld 
wel altijd hare groote waarde behouden ter bepaling van de 
verschillende bestanddeelen , waaruit die talen zijn zamengesteld. 
Maar de ontleding eener taal blootelijk en uitsluitend uit dat 
beginsel wordt ongenoegzaam, en zelfs. bedriegelijk , zoodra, haar 
de geleidende hand der Geschiedenis ontvalt. Ten voorbeeld 
onder velen)kan het Engelsch strekken. Het lexicalisch onder- 
zoek moge het zeer zekere bewijs opleveren. van de zamenstelling 
dier taal, uit overblijfselen van ‘het oude Gelüsch, het Angel- 
