Verslag over eene linguistische Verhandeling. 97 
saxisch der veroveraars van de vijfde, en het Fransch van die 
der elfde eeuw uit Normandijë; het zoude ongenoegzaam zijn 
(zoo wij het van elders uit de Geschiedenis niet wisten), om ons 
in de taal zelve te doen onderscheiden, welk dier elementen het 
oudere en oorspronkelijke, welk daarentegen het later ingebragte 
en ingedrongene is. \ 
Hier dan nu komt ons eene tweede beschouwingswijze der 
talen te stade, ook deze evenwel alleen en op zich zelve geno- 
men ongenoegzaam, om van alle: verschijnselen reden te geven, 
of tot zekere uitkomsten te leiden. Het is de vergelijking der 
grammaticale vormen, welke in verband met het lewicalisch 
onderzoek al dadelijk tot belangrijke gevolgtrekkingen, in staat 
stelt. Zoo dikwijls toch twee of drie talen. niet, slechts. ia haren 
woordenschat kennelijk overeenkomen „ maar ook de wetten harer 
grammatica met elkander gemeen hebben, zoo mag men veilig 
eene gemeenschappelijke afkomst aannemen tusschen de volken, 
die deze talen spreken. Waar daarentegen, bij de kennelijke 
overeenkomst van het lexicale, de grammaticale vormen wezent- 
lijk verschillen, daar leidt, volgens onzen Schrijver, de eenvou- 
digste redenering tot de volgende doorgaande uitkomst: juist die 
grammaticale eigenaardigheid is afkomstig van het ouder of oor- 
spronkelijkst element der bevolking. Een later element, ten. ge- 
volge van overheersching of magtigen invloed, in eene taal geko- 
men, dringt in den regel niet verder door, dan de oppervlakte, 
dat is, het gebruik der enkele op zich zelve staande woorden: de 
grammaticale vorm, omdat deze dieper ligt en zijne bestemmende 
oorzaak heeft in eene aan elk volk bijzondere wijze van denken, 
opvatten en gevoelen, laat zich zoo ligt niet door den nieuwen 
overheerscher verdringen. Dus, bij voorbeeld, heeft de taal van 
den alles veroverenden Romein wel eene menigte van Latijnsche 
woorden in de oude Geltische talen van het Noordelijk Italië, 
van Gallië, van Spanje, van België enz., kunnen overstorten; 
de grammaticale vorm, gelijk deze zich in het gebruik des lid 
woords, in dat van de hulpwerkwoorden hebben en zijn ken- 
merkt, konde uit den aard der zaak geenszins plaats maken 
voor dien van het Latijn, en blijft tot op dezen dag al die 
7 
