106 \N DERDE KLASSE, 
et à lutlité publique. La meilleure manière d'ailleurs de culti- 
ver des Sciences, qui par la nature délicate de leurs objets peu- 
vent donner prise à la dispute et à des subulités outrées, est 
de les cultiver en réunion littéraire sous les yeux d'un Prince, 
qui est toujours là pour réprimer les abus, sì jamais il pouvait 
être possible d'en commettre sous son règne. La Morale, la Mé- 
taphysique, l'analyse. de nos facultés intellectuelles, la manière 
dont on peut développer et forüfier celle-ci dans les différens 
àges de la vie, des résultats que cette analyse fournit pour l'é- 
ducation. et l'instruction: voilà, Sire, des objets qu'il suffit d'in- 
diquer à Votre Majesté, pour qu'Elle fixe Ses regards et dé- 
termine dans Sa sagesse le degré d’importance qu'ils peuvent 
mériter.” ; 
De bedoeling der Commissie was niet te miskennen. Als Ne- 
derlanders, in wier Vaderland steeds de wijsgeerige beoefening 
der Wetenschappen op hoogen prijs was gesteld geworden, mog- 
ten zij niet nalaten op de opneming der Wijsbegeerte onder de 
vakken, het Instituut ter beoefening aangewezen, aan te drin- 
gen. Zij doen zulks met omzigtigheid. Niets ware korter, een- 
voudiger en gemakkelijker geweest, dan te zeggen : » Het Instituut 
van Frankrijk telde bij deszelfs oprigting nog eene andere Klasse 
voor de Zedelijke en Staatkundige Wetenschappen, maar naPo- 
LEON hief haar op en verbrak alzoo den kring of cyclus der We- 
tenschappen, welker beoefening aan het Instituut als pligt was 
opgelegd; herstel nu die Klasse in Holland, opdat aldus worde 
teruggegeven wat nooit had behooren te worden weggenomen, 
enz,” doch men wist te goed, dat zoodanige rondborstige taal 
geen middel zou wezen, om zijnen wensch te verkrijgen. Het 
vereischte ontzag voor den Franschen Alleenheerscher vorderde 
andere redenen. Voorzigtig behielp men zich met het voorbeeld 
der Berlijnsche Akademie, die den Wijsgeer rernirz als haren 
Stichter vereert, en liet men er ook een woord. invloeijen over 
de minder gezette beoefening dier Wetenschap in Frankrijk, 
blijkbaar om eene kleur te geven aan het verlangen, om hier te 
Lande eene. Wetenschap te zien. erkennen, die in Frankrijk in 
het Instituut miet was vertegenwoordigd. Men wilde nog ho- 
