Over Rhythmus en Maat in de Kunst. 127 
Het antwoord is echter, naar ik vermeen, niet verte zoeken, 
»Evenredigheid is de Rhythmus der gedaante, zoosals Rhythmus 
is de evenredigheid der bewegingen”. Met ‘het rhythmisch 
schoon, ten aanzien der beweging, staat geheel, gelijk het even— 
redige der vormen, ten aanzien der. af te beelden gedaante {. 
De Rhythmus wordt aldus overgebragt „op de „schoonheid der 
zigtbare gedaanten, zoo als de lijnen van deze zich ‘wederkee- 
rig, ten minste allegorisch , laten. overdragen;op de kunsten der 
beweging. 
Hoeveel is er niet over het karakter van. het schoone getwist! 
Bedrieg ik mij, wanneer ik het gevoelen te kennen geve, dat 
evenredigheid in de vormen zeker als een. van de vereischten 
der schoonheid moet beschouwd worden? Wat zijn:af beeldingen 
van gedaanten, wie het aan die evenredigheid eh maat in de 
vormen ontbreekt? Het mogen mionsterachtige voorstellingen we- 
zen, welker kolossale omvang alles, wat er om heen is, als ver- 
plettert en in het niet doet wegzinken; het gebrek aan de noo- 
dige evenredigheid in de vormen moge soms ook het belagche- 
lijke van eene gedaante doen uitkomen, het ware schoon, het 
schoone der Kunst, zal er gemist worden, omdat de natuurlijke 
evenredigheid, de maat, als de Rhythmus, er aan ontbreekt. 
Welk schilder, welk beeldhouwer, welk bouwkundige, zal 
niet in de kunstwerken, welke hij onderneemt, op de noodige 
evenredigheid in al de deelen zijner voorstelling bedacht zijn? 
Immers hij weet, dat zonder harmonie en maat in de vormen, 
welke zijn kunstwerk bepalen, zijne voorstellingen de uitdrukking 
1 Charinomos, bl. 117: »Die Rhythmik misst Töne uud Bewegungen von Kör- 
pern. Ueberdies findet der Begriff des Rhythmus auch in den räumlich darstel- 
lenden Künsten seine Anwendung, und bedeutet hier ein leichtfassliches Verhält- 
niss der Grössen als solcher.” wk. 0. Mürren, Archaeologie der Kunst. Breslau 
1850, bl. 8 in fine. Ook rousseav, Dictionn. de Musique, v. Rhytlmne, zegt: »C’est 
dans sa définition la plus générale, la proportion qu’ont entre elles les parties 
d'un même tout.” Reeds Anisripes QUINCTILIANUS nam, behalve den Rhythmus, voor 
de bewegingen des ligchaams en de opvolging der toonen, eene derde soort aan, 
zoo als rousseav zeide: sle Rhythme des corps immobiles, lequel résulte do la 
juste proportion de leurs parties, comme dans une statue bien faite.” 
