Over Rhythmus en Maat in de Kunst. 129 
verlangen, om alles tot natuurlijke en evenredige vormen te zien 
_ terugbrengen !” 
Doch genoeg hiervan; laat ons liever verder eenige bedenkingen 
overwegen, die tegen het gestelde kunnen worden aangevoerd. 
Vaste bepaalde vormen, gelijke maat, hoe zeer schijnen die be- 
grippen niet verwijderd van alle waar begrip van Kunst! »Rhyth- 
mus, zegt FÖRKEL!, wis eene veelvuldige wijze van herhaling van 
eene en dezelfde zaak, of, volgens anderen, eene opvolgende 
beweging naar zekere bepaalde verhoudingen.” ‘Welnu, is dan 
de metronome (in onze taal maatmeter), aan märzer doorgaans 
toegeschreven, niet als een onovertreffelijk middel aan te prijzen, 
om eene gelijke opvolgende beweging vast te regelen? Men be- 
hoeft dan geen’ Orkestmeester meer ‚om te dirigeren! Een groote, 
statige „metronome, die zigtbaar en: hoorbaar steeds onverander- 
lijk de maat aangeeft, is aldus veel beter voor dat doel dan de 
volleerdste Toonkunstenaar, die nooit in zijne aanwijzing van 
maat die zelfde mathematische naauwkeurigheid kan aan den 
dag leggen, als het onbezielde en onveranderlijk voortgaande 
werktuig. 
En geldt dan niet hetzelfde van de maat der lijnen, of der 
omtrekken? Het is eens gezegd, en men zou bijna moeten ge- 
looven, dat het waar is: »Het onderzoek van het schoon wordt 
alzoo mathematisch : Mathesis en Schoone Kunsten houden zich 
bezig met de voorstelling van de vormen der ligchamen; Ma- 
thesis, Meetkunde, is de Logica van de Kunst” 2! Gij kent, 
M. H.! uit de Oudheid, porykrerus uit Sicyon, een. Grieksch 
Beeldhouwer; hij schreef een Werk over de wiskunstige evenre- 
digheden in de Kunst. Hij schiep een menschenbeeld, van zoo 
volmaakte evenredigheid in gedaante en vormen, dat velen het 
als een’ toonbeeld, als een algemeenen kanon beschouwden; dien 
zij slechts te volgen hadden. Gelijkvormig werden zóó al de 
kunstvoortbrengselen van zijne leerlingen en volgers, dat was 
1 Allgem. Gesch. der Musik, V‚ bl. 40. Val, Charinomos, V, bl. 85. 
2 Charinomos, 1, bl, 147. 
