132 OPENBARE VERGADERING DER VIERDE KLASSE. 
opdoet van het natuurlijk noodwendige en van het van mensche- 
lijke willekeur afhankelijke. ‘De Kunstenaar is gebonden aan 
maat en vorm, en echter hij beheerscht ze weder! 
Veel is er nog, waartoe het opgemerkte omtrent de maat in 
beweging en in gedaante verder zou kunnen leiden. Wat gepast 
is en betamelijk, behaagt. Het zijn de gratiën, de bevalligheden, 
die daardoor zich onderscheiden 1. Het decorum-der Ouden, het 
is alles in die maat vervat. Van een schoon en deugdzaam ge- 
moed, zeide raro, zijn welstandigheid in houding, harmonische 
overeenstemming, en gepastheid in maat de natuurlijke afschijn- 
selen 2. Hoeveel vereenigen niet zij, die, eensdeels door eene 
gelukkige gave der natuur, anderdeels, door: beschaving en ver- 
standige opleiding, zich een fijn gevoel van het betamelijke heb- 
ben weten eigen te maken, zoodat, om mij van de woorden van 
cicero te bedienen 3, hun staan, hun gaan, hun nederzitten, hun 
aanleggen, gelaat, oogen, bewegingen der handen, enz., dat 
decorum steeds uitdrukken? Nog zeer onlangs las ik van eene 
fijn beschaafde vrouw: »Altujd en in alles treft zij het regte. 
Eene natuurlijke evenredigheid, een Rhythmus is in haar, waar- 
naar zij zich beweegt, denkt en spreekt 4.” Gelukkig gevormde 
wezens, van welke men dat aldus zonder beperking kan zeggen! 
Ziedaar wat het gepaste van de maat vermag. Geene reden hebben 
wij er nog verder op aan te dringen, dat de Kunstenaarer zorgvuldig 
op lette; wie Kunstenaar is, gevoelt en ziet er het hooge belang vanin. 
Steeds zoolang de Kunst zal bestaan, zal ook in dezelye de te- 
genstelling van ideaal en gedaante zich voordoen. De inwendige 
1 „Die höchste ideëlle Schönheit der rhythmischen Formen liegt in der Grazie," 
ete. Charinomos, 1, bl. 154 vg., 154. 
2 Prato, Rep. IT, 401. A. eboxyioróvs, ebapfeoorfa, eùpvdjle, oúPpovos Te 
waì dyabov dour AderPL re vaì prepare. 
3 Cic., de offic., 1, ec. 55: »Status, incessus, sessio, aceubatio, vultus, oculi, 
manuum motus teneant illud decorum’’, enz, 
3 „Immer und in Allem trifft acnes senesrt das Rechte. Ein Ebenmaass, ein 
Jihythmus ist in ibr, nach welehem sie sich bewegt, denkt, spricht, nicht blos 
singt.”” Allgem. Zeit., 1842, N°. 275, Beil. 
