Plakk. der Prinsen MAURITS en FREDERIK HENDRIK, enz. 217 
Staat, waartoe de Algemeene Staten alleen de bevoegdheid had- 
den, uit te strekken. 
Het Plakkaat van Prins mauris draagt geene maand- of dag- 
teekening, maar is van het jaar 1610. Uit deszelfs inleiding 
blijkt, dat tot hetzelve aanleiding gegeven had, een Edict van 
HENDRIK IV, Koning van Frankrijk, van den 27sten Junij des vo- 
rigen jaars, in zich houdende verbod en straf bedreigingen op 
twisten en tweegevechten. Een Edict, hetwelk de Prins daarom 
welligt uitdrukkelijk zal hebben vermeld, om zijne eigene ver- 
ordeningen op dat gedeelte van het Staatsche leger, hetwelk uit 
Franschen bestond, te meer invloed te doen hebben. 
Ik achtte het overbodig, om over het doel en den inhoud van 
de beide vorstelijke verordeningen afzonderlijk te handelen, na- 
dien zij beide, behalve in taal, en eenige geringe afwijkingen van 
elkander, inzonderheid door het verminderen der artikelen en 
de ineensmelting van sommige, veroorzaakt, zakelijk van den- 
zelfden inhoud en strekking zijn. 
Zij vangen beide aan met de verklaring, dat der Prinsen oog- 
merk was, om de geschillen en de daaruit ontstane tweegevech- 
ten tegen te gaan en te voorkomen, met de ernstige vermaning 
aan alle vrijwilligers, officieren en soldaten, van welken rang 
ook, pom voortaan met elkander eensgezind en vreedzaam te 
nleven, zonder den een den anderen te beleedigen, te honen of 
p»te verongelijken, met bedreiging, van daarvoor anders te zul- 
»len worden gestraft, anderen ten voorbeeld.” 
In beide echter wordt aangenomen en voorondersteld, dat de 
geschillen en beleedigingen van zoodanigen aard kunnen zijn, 
dat de beleedigde daarvoor geen herstel zouden kunnen erlangen, 
anders dan (zoo als in het eerste gezegd en in het tweede her- 
haald wordt) bij wege van tweegevecht en van wapenen. 
Blijkbaar nemen derhalve de uitvaardigers der Plakkaten men- 
schenkundig het vooroordeel als niet geheel onzedelijk aan, om 
hetzelve des te beter te kunnen bestrijden, zoo als, naar ik ver- 
touw, dat nader door mij op goede gronden zal kunnen wor- 
den aangetoond. 
Loowel in de Nederlandsche als in de Fransche Verordenin- 
17 
