220 DERDE KLASSE. 
krijgsbedieningen geschorst, en, indien zij gemeene soldaten wa- 
ren, anderen ten voorbeelde, zouden worden gestraft. 
Van het Edict, door nenprik IV t uitgevaardigd, maakt Prins 
maurits in deszelfs Plakkaat gewag, onder deze bewoordingen : 
Ayant veu Pédietion de feu nenny guatriesme. Het bevat, met 
meer andere wets- en strafbepalingen, dezelfde hier en daar ge- 
wijzigde verordeningen tegen het tweegevecht. Hij gewaagt 
daarbij, onder de redenen, die hem tot het uitvaardigen van 
het Edict bewogen hadden, van het hand over hand toenemen 
van hetzelve, hetwelk hij noemt: La liberté et coustume detes- 
table, rustende op een valsch begrip van oudsher opgevat, en 
dat vooral te diep in het hart der Edelen Zijns Rijks, die te al- 
len tijde de eer boven het leven hadden geschat, was ingewor- 
teld, dan dat zij de herstelling dier eer anders dan door de 
wapenen zouden hebben gemeend te kunnen bekomen. Breed, 
maar krachtig gaat hij dit wanbegrip daarbij al verder tegen, 
en voert daartoe bewijsgronden aan, die van zijnen edelen geest 
en zuiver gevoelen, omtrent de ware eer, de schoonste getuige- 
nis dragen; hij verklaart hetzelve gebruik den echten Christen 
onwaardig en hem zelven zoodanig onaangenaam, dat hij, wel 
verre van hen, die zich aan hetzelve overgaven, ooit te zullen 
begunstigen, hun eene diepe verachting toedroeg. De gewoonte, 
die hetzelve deed voortduren, verklaarde hij al verder te 
zijn eene meer dan beestachtige razernij (fureur plus que brutale): 
eene verklaring zoo ernstig door hem gemeend, dat hij aan een 
iegelijk, der Koninginne zelve, aan de Prinsen van zijnen bloede, 
aan alle Fransche Prinsen, inzonderheid aan alle hooge en min- 
dere officieren en dienaren, op straffe zijner ongenade, verbood, 
hem immer eenig verzoek, strijdig met deze verordening, te 
doen; ernstig bedreigende en zweerende voor den levenden God, 
om. nimmer te dezer zake eenige vrijspraak van verdiende straf 
te zullen verleenen aan iemand hoegenaamd, en onder welk 
voorwendsel, of om welke redenen die ook zou worden verzocht. 
1 Reeueil général des anciennes lois france. depuis lan 420 jusqu'à la revol. 
de 1780, par ISAMRERT, TAILLANDIER et nE CRuSY, Tom. XV, No, 207, 
