Plakk. der Prinsen MAURITS en FREDERIK HENDRIK, enz. 221 
In het Vie Artikel van ’s Konings Edict, wordt het aan hen, 
die zich in hunne eer en naam beleedigd oordeelden, uitdruk- 
kelijk vergund, zich deswege bij den Koning en aan les Connes- 
tables et Mareschaux de France te beklagen, en (zoo als nader 
blijken zal), naar reeds onder vroeger regeringen plaats gehad. 
hebbende gewoonte, te verzoeken deswege een tweegevecht te 
mogen aangaan, met toezegging, dat dit hun zou worden toe- 
gestaan, naar mate zulks tot herstel hunner eer noodzakelijk zou 
worden geacht. 
Onder de strenge strafbedreiging, tegen het tweegevecht, bij 
dit Edict vastgesteld, was, behalve die des doods, ook de ver- 
beurdverklaring van een derde gedeelte der bezittingen van de 
schuldigen, indien beide partijen na het tweegevecht het leven 
lieten; met verbod, om hunne lijken te begraven, terwijl die, 
welke van goederen ontbloot waren, tot in hunne kinderen zou- 
den worden gestraft, zoodanig, dat deze zouden worden ver- 
klaard roturiers en taillables gedurende den tijd van tien: jaren; 
en indien die kinderen reeds waren taillables, dat zij dan zouden 
worden verklaard den stand der Edelen voor altijd onwaardig, 
en van alle ambten, waardigheden en ‘s Konings diensten uit- 
gesloten. 3 
Dit Edict maakte, om deszelfs groote gestrengheid, niet alleen 
veel opspraak in het Rijk, maar het blijkt ook, dat het, tegen 
den raad van den wijzen en vromen surry, althans voor zoo verre 
de doodstraf daarbij bepaald was, werd uitgevaardigd, zoo als 
men kan lezen in de Mémoires van dien Staatsdienaar, in orde 
gebragt en met Aanmerkingen te Londen in het licht versche 
nen, in 1752, Tom. IV, p. 191, not. 31. Als een wijs Staats- 
man bevroedde surry gereedelijk, dat eene te groote strengheid 
in de wetsbepaling hare rigtige uitvoering zou tegenwerken. 
Wanneer de Wetgever iets zal verbieden, is het zijn pligt vooraf 
naauwkeurig te onderzoeken, of, hetgeen hij op doodstraf wil 
verbieden, van dien aard is, dat het gevaar van het leven te 
verliezen, iemand van het bedrijven eener verbodene daad zou 
kunnen terug houden; wanders,” zeide hij: »geloof ik, dat de 
» hoogste straf ver achterstaat bij het gevoel van eerverlies. Zij, 
