228 OPENBARE VERGADERING DER TWEEDE KLASSE. 
voor alle mondelinge zoowel als schriftelijke.mededeelingen , voor 
alle vragen, voor alle voorstellen, tot de bemoeijing van elke 
Klasse in haar bijzonder behoorende, door welke Gij U met ons 
in aanraking zoudt wenschen te stellen. Hoe meer Gij van dit 
uw regt zult gebruik maken; hoe meer het van onze zijde een 
voorregt zal gerekend worden, tot gemeenschappelijke bevordering 
der ons toebetrouwde vakken door medewerking, voorlichting , 
beantwoording, met U werkzaam te zijn. 
Doch ik heb nog een anderen wensch op het hart, met het 
Nationale, ik zegge liever, met het Vaderlandsche dezer Instel- 
ling zeer naauw verwant, en waarvan ik hier de uitdrukking niet 
zoude kunnen, indien al mogen, terug houden. Wij leven in 
een tijd, Toehoorders! waarin alles, ook de Letterkunde, ook 
de Wetenschap, ook de Kunst, een dieper beteekenis heeft, dan 
misschien ooit te voren, — in naauwer verband staat met stoffe 
lijke belangen niet slechts, maar ook met hoog zedelijke, dat is, 
geestelijke beginselen, hetzij ten goede, hetzij ten kwade, dan 
immer vroeger het geval kon zijn. Alles op het gebied van men- 
schelijk streven, denken, gevoelen, gelooven, heeft in onze da- 
gen cene strekking verkregen van voortgang en consequentie; 
alles toont de behoefte aan eene steeds bestemder kleur en keus 
in den grooten kampstrijd, die zich langer noch voorbijzien laat, 
noch wegredeneren in de magtige beweging der geesten onzer 
eeuw. Ook op het gebied van Letterkunde en Geschiedenis, zoo 
wel als op dat van Wetenschap en Kunst, bestaat er eene ge- 
loovige en eene ongeloovige rigting; eene rigting, die zich aan- 
sluit aan God en zijne geopenbaarde Waarheid, en eene andere, 
die slechts aanvangt en eindigt in de verheerlijking van den zwak- 
ken en zondigen mensch. 
Moge het Koninklijk Nederlandsche Instituut, moge het Ne- 
derlandsche Volk, waar of hoe «ook immer deze tweederlei 
rigting zich kenbaar make, gevonden worden aan de nede- 
rige, voor het oog der wereld veelal minder schitterende zijde 
van die Wetenschap, die niet vleit, maar ontdekt; uiet ver- 
nist, maar geneest; niet verblindt, maar verlicht; — van 
die waarheid, die eene voorbijsnellende eeuw wel kan benc- 
