GROEN VAN PRINSTERER, Over WILLEM 1. 285 
niet lastig vallen met een uitgewerkt betoog dat wieren Ì in 
schranderheid, in diepzinnig overleg, in helderheid en ruimte 
van staatkundigen blik, boven de meeste Staatslieden van vroe- 
geren en lateren tijd zeer ver uitgemunt heeft. Hoewel het gansch 
niet onverschillig is de blijken hiervan schier op elke bladzijde te 
mogen opmerken, de bescheidenheid beperkt mij tot datgene 
waarover een nieuw licht is opgegaan; en ook aldus zou ik eer door 
overvloed dan door schraalheid mijner stof in verlegenheid. zijn. 
Immers ik beweer dat er meer dan één tijdperk is in wrrrems 
leven, waaromtrent zijn roem, ook als Staatsman, nog verhoogd. 
en opgeluisterd wordt. ‘Fen proeve zou ik (degenen onder U die 
de Briefwisseling gelezen hebben, verwachten het welligt) de 
jaren kiezen, toen hij stond, na-de Pacificatie van Gent, tegen- 
over Don zvan. Wie onzer heeft niet in de tijdelijke zamenwer- 
king der 17 Provinciën het bijna noodwendig gevolg van het 
karakter des Landvoogds gezien? van zijne sluwheid. en trouw- 
loosheid? van de onhandelbaarheid des. eerzuchtigen jongelings, 
die, bij elke moeijelijkheid verdrietig, telkens naar het zwaard 
greep en, ter bereiking zijner oogmerken, het ontsteken van den 
burgerkrijg niet ontzag? En echter dit oordeel blijkt thans voor- 
oordeel te zijn geweest. Het is, zoo ik mij niet ten eenenmale 
bedrieg, tot den hoogsten trap van historische zekerheid gebragt, 
dat de Stedehouder des Konings met vredelievende oogmerken 
kwam en aan zijne beloften, beter althans dan zijne tegenstrevers, 
gestand gedaan heeft; maar dat de Prins het mistrouwen en den 
argwaan gaande gemaakt, hem verbitterd en tot radeloosheid 
gedreven, en elke verzoening, door zeer velen verlangd, door 
zijdelingsche of regtstreeksche tusschenkomst heeft belet. Vraagt 
ge mij of ik het goedkeur? ik keur het af, M. H.! doch, niet 
ter regtvaardiging, ter verontschuldiging voeg ik er bij, dat, 
naar menschelijke berekening, vrede met D. svan ons bederf, 
tweedragt het eenige middel onzer uitredding was; en, na deze 
rondborstige verklaring, geloof ik te mogen zeggen: Wanneer 
men in de Correspondentie, welke desaangaande zeer uitvoerig 
is, nagaat hoe kunstig de draden gelegd, het weefsel gesponnen, 
de Landvoogd er in gewikkeld, en elke poging om er zich uit 
