286 OPENBARE VERGADERING DER TWEEDE KLASSE. 
los te rukken hem als hefneltergend onregt aangerekend wordt, 
dan is het onmogelijk „ terwijl men „voor Dón zvan bijkans me- 
delijden gevoelt, zich niet te verwonderen over de talenten van 
den man, die, geenszins door troepen of geld, maar enkel door 
de overmagt zijner politieke bekwaamheden, den krijg naar Bel- 
gië verplaatst en 15 Gewesten uit vijanden tot bondgenooten van 
Holland en Zeeland gevormd heeft t. Ik gou voortgaande U, tel- 
kens met de Brieven in de hand, kunnen toonen «hoe dit zeld- 
zaam Staatsbeleid, bij het toenemen van gevaar en verwarring, 
als een fakkel in de duisternis, des te meer schitterend was; hoe 
Geestelijkheid en Adel, althans-voor een tjd, bedwongen en in 
toom ‚gehouden werd; hoe, én marrnras, Én ANJOU, én CASIMIR, 
eigenlijk gekomen om ’s Prinsen invloed te fnuiken, achtereen- 
volgens onder dien invloed, bijna zou ik zeggen, onder zijne 
vaderlijke tucht werden gesteld; hoe het hem gelukte uit hin- 
dernissen hulpmiddelen te ontdéenen en tegenstand in werktuig 
te herscheppen; ‘hoe, zonder hem, bij de ongelijksoortigheid der 
bestanddeelen , het Verbond van Gent veel vroeger uiteen geval- 
len; hoe de noodlottige verdeeldheid .. … Doch ik keer terug, 
M. H.! wij zouden ons aldus in de Geschiedenis verdiepen; en 
thansis, uit den aard der zaak, enkel het zweven over de op- 
pervlakte vergund. — Ik bepaal mij dus bij de algemeene op- 
merkingen dat wirem 1 met vele bezwaren heeft te worstelen 
gehad; dat leem menig onbillijk verwijt aangedaan is; en dat er 
te weinig, én op het energieke, én op het veelomvattende zijner 
Staatkunde gelet wordt. Omtrent al dit bekende heeft de Brief- 
wisseling veel dat nog onbekend is; 
Van bezwaren heb ik gesproken. Wie kán ze optellen? De 
magt des vijands, de ongestadigheid der bondgenooten, de wan- 
kelmoedigheid van medestander en vriend, de aanmatigingen der 
1 De bewijzen van hetgeen omtrent D. swan hier ter neer gesteld is, zijn, naar 
mij voorkomt, overvloedig voorhanden in de stukken en aanteekeningen der Ar- 
chives, V‚ p. 381655, en VI, p. 1456. ‘In de Voorrede vän het zesde deel 
én in Het Handboek voor de Gesch. van het Vaderland (s. 1715—182) heb ik ge- 
tracht «de toedragt der zaak met beknoptheid in ‘het licht te stellen. 
| 
; 
