GROEN VAN PRINSTERER, OVEN WILLEM 1. 287 
Stenden, de strijd van inzigten, belangen, driftenen-geloofsbe= 
grïppen, en zooveel dat nog bovendien zou kunnen worden ge- 
noemd. Doch, liever dan dit zwart register noodeloos te. verlen— 
gen, wil ik trachten in eenige weinige stalen U te doen zien hoe, 
bij het lezen der Briefwisseling , het-gewigt dezer moeijelijkheden 
klimt. Laat ons aanvangen met de twijfelachtige en onbetrouw- 
bare gezindheid der buitenlandsche Vorsten. Veel: was-hier- 
over in de Geschiedboeken vermeld; thans kunnen ‚wij er-me= 
nige bijzonderheid bijvoegen omtrent de afwisselende en mees- 
tentijds bedriegelijke handelwijs van. het ‘Fransche Hof; omtrent 
de besluiteloosheid van Koningin emzareru, die tot ergernis.ook 
van haar eigen raadslieden was; omtrent de laauwheid en baat- 
zucht van het Protestantsche Duitschland, “waar men, om geen 
noodgeschrei van geloofsgenooten, maar enkel op. het liefelijk ge 
luid van klinkende munt, in beweging werd gezet; en, erger 
nog! omtrent ‘het meer dan eenmaal niet ongegrond vooruitzigt, 
dat Spanje in het uitroeijen der Hervorming hier te Lande zou 
worden ondersteund, met oogluiking der Protestanten , door het 
meerendeel van het Duitsche Rijk £. Wilt ge een ander voor- 
beeld , aanschouwt de Vergaderingen der Staten. Zij ‘konden ook 
toen miet enkel uit belangelooze liefhebbers van het Vaderland 
bestaan; maar zoudt ge van de-bijeenkomst der Staten-Generaal , 
weinig tijds na de Pacificatie van Gent, de volgende karakter 
teekening door een geloofwaardig en achtbaar getuige hebben 
verwacht: »het is met hen een armzalig werk; weinig Vader- 
planders, veel pausgezinden, jonge menschen zonder ervaring, 
»geld- en eerzuchtigen, terwijl het ook aan geen vreesachtigen 
pen kleinmoedigen ontbreekt 2.” Evenmin zouden wij, gewoon 
1 „Wir haben zeitungen ausz Deutschland empfangen welcher gestalt auff nehist 
wangestelten Nürnbergischen tage solle fürgewesen sein das man den König zu His- 
„panien zu einem Römischen Könige habe wehlen wollen, doeh mit dem beding 
„dasz er unsere wahre Religion so viel do mebr vertilgen, darneben auch diese 
slände desta mehr und basz bezwingen und wieder under sich bringen möchte.” 
11 Dee. 1580. Le Prince d'Orange au Comte swAN de Nassau; Arch., VIE, 461. 
2 „Es ist fürwahr mit den Staden ein arm und zertrent werck; es finden sich 
sunder ihnen leider wenig patrioten , aber viel paffen, jungen vunerfarnen heren, 
